Pankreatik duktal adenokarsinomda (PDAC) moleküler testin başarısı yalnızca tümör yüzdesine bağlı değildir. Aynı örnekte DNA analizi başarılı olurken RNA füzyon analizi başarısız olabilir.
Bu ayrım, EUS eşliğinde alınan küçük biyopsilerde özellikle önemlidir.
Önce neyi yeterli kabul ediyoruz?
Güncel retrospektif bir çalışma, EUS eşliğinde alınan pankreas örneklerinde yerinde yeterlilik değerlendirmesinin moleküler test başarısını tek başına garanti etmediğini gösteriyor.
DNA temelli NGS analizleri yüksek oranda tamamlanabilirken RNA füzyon analizlerinin başarı oranı daha düşük bulunmuştur.
Pratik mesaj: Mikroskopik değerlendirmede NGS'ye yeterli görülen materyal, bütün moleküler analiz türleri için aynı derecede yeterli olmayabilir.
Pankreas örneğini zorlaştıran nedir?
PDAC'de yoğun desmoplastik stroma, inflamatuvar hücreler ve normal doku elemanları tümör hücre oranını düşürebilir.
Ayrıca nekroz, fiksasyon ve örneğin işlenme koşulları nükleik asit kalitesini etkileyebilir.
Bu nedenle yalnız toplam doku miktarı değil, canlı tümör hücresi içeriği ve planlanan test türü birlikte değerlendirilmelidir.
Örnek alınırken ve laboratuvarda ne yapmalı?
-
EUS sırasında: Yerinde yeterlilik değerlendirmesinde tümör varlığı kadar moleküler test için ayrılacak materyal de dikkate alınmalıdır.
-
Hücre bloğu veya biyopsi hazırlanırken: Tanısal inceleme ile moleküler test için doku tüketimi dengelenmelidir.
-
Blok seçilirken: Canlı tümör alanı, tümör oranı, nekroz ve desmoplazi değerlendirilmeli; uygun olgularda tümör zenginleştirme planlanmalıdır.
-
NGS sonucunda: DNA ve RNA analizlerinin kalite kontrol ve başarı durumları birbirinden bağımsız raporlanmalıdır.
Her panelin kendi analitik validasyon sınırları esas alınmalıdır. Bir çalışmada kullanılan tümör oranı, bütün NGS platformları için evrensel minimum eşik olarak kabul edilmemelidir.
Negatif füzyon sonucu nasıl raporlanmalı?
Başarılı ve yeterli kapsamlı RNA analizinde füzyon saptanmaması ile RNA kalite kontrolü başarısız olduğu için değerlendirilememesi farklı durumlardır.
İkinci durumda raporda analizin teknik olarak tamamlanamadığı açıkça belirtilmeli; negatif biyolojik sonuç izlenimi oluşturulmamalıdır.
Özellikle füzyon saptanmasının klinik kararı değiştirebileceği olgularda kalan doku ve alternatif örnekleme seçenekleri multidisipliner olarak değerlendirilmelidir.
Sonuç
NGS yeterliliği tek bir onay kutusu değildir.
Histolojik yeterlilik, DNA-NGS yeterliliği ve RNA-NGS yeterliliği birbirinden ayrı değerlendirilmelidir.
Bu yaklaşım gereksiz doku tüketimini azaltabilir ve teknik başarısızlığın yanlışlıkla negatif moleküler sonuç olarak yorumlanmasını önleyebilir.
Daha fazlasını oku
- 6 Kasım Patoloji Radarı: Doku Yeterliliği ve Moleküler Kimlik
- Küçük Biyopside Doku Koruyan İHK Yaklaşımı
Referanslar
- Pankreas EUS örneklerinde yerinde moleküler yeterlilik değerlendirmesi, Cancer Cytopathology (2026). PMID: 43006245.
- DOI: 10.1002/cncy.70165
Etiketler
Tanısal Yaklaşım Sitopatoloji Moleküler Patoloji Pankreas NGS RNA-NGS