Güncel literatürde iki konu öne çıkıyor: morfolojik sınıflamanın moleküler sonuçlarla birlikte yapılması ve yeni testlerin klinik yararının teknik başarısından ayrı değerlendirilmesi.
1. Minör tükürük bezi karsinomlarında p40 ve MYB tuzakları
Geniş bir klinikopatolojik seride minör tükürük bezi karsinomlarının önemli bölümünü adenoid kistik karsinom, polimorföz adenokarsinom ve mukoepidermoid karsinom oluşturuyor.
Çalışmada p40, polimorföz adenokarsinom ve sekretuar karsinom örneklerinde negatif bulunurken mukoepidermoid ve hiyalinizan şeffaf hücreli karsinomda pozitiflik görülebiliyor.
MYB ekspresyonu ise yalnız adenoid kistik karsinoma özgü değil.
Pratik sonuç: p40 veya MYB tek başına kesin tümör sınıflaması sağlamaz. Özellikle alışılmadık olgularda morfoloji, S100/SOX10 dağılımı ve uygun füzyon analizi birlikte değerlendirilmelidir.
İlgili mevcut blog: Tükürük Bezi Patolojisinde Yeni Entiteler
2. Sindirim sisteminde NET G3, NEC ve MiNEN ayrımı
Yeni biyopsi odaklı derleme, küçük örneklerde iyi diferansiye NET G3 ile kötü diferansiye NEC ayrımının önemini yeniden vurguluyor.
Ayrıca ENETS görüş bildirisi, MiNEN tanısında kullanılan her iki komponent için en az %30 koşulunun örnekleme sorunları nedeniyle dikkatli yorumlanmasını öneriyor.
Pratik sonuç: Yüksek Ki-67, iyi diferansiye bir tümörü otomatik olarak NEC yapmaz.
Küçük biyopside ayrı glandüler alanların görülmemesi de tümörün başka bir bölgesinde non-nöroendokrin komponent bulunmadığını kanıtlamaz.
İlgili mevcut blog: NET G3 mü, MiNEN mi?
3. Biliyer karsinomda HER2 sonucu hangi moleküler olayı gösteriyor?
Güncel tedavi derlemesinde HER2 İHK 3+ biliyer karsinomların, bazı anti-HER2 tedaviler için en güçlü klinik yanıt verisini taşıdığı belirtiliyor.
Ancak HER2 protein ekspresyonu, ERBB2 amplifikasyonu ve ERBB2 aktivasyon mutasyonu aynı biyobelirteç değildir.
Bu nedenle raporda İHK skoru, membranöz boyanma paterni, varsa ISH sonucu ve NGS ile gösterilen amplifikasyon veya dizi varyantı birbirinden ayrılmalıdır.
Pratik sonuç: ERBB2 kopya sayısı artışı saptanan her tümörü yalnızca NGS sonucuyla HER2 İHK 3+ kabul etmeyin.
Tedaviye uygunluk kullanılan ilaca ve geçerli seçim ölçütlerine bağlıdır.
İlgili mevcut blog: Biliyer Tümörde HER2 Dağılımı
4. Radyoterapi sonrası meme derisinde vasküler lezyon
Radyasyon ilişkili anjiyosarkomları inceleyen retrospektif çalışma, hastaların önemli bölümünde başlangıç bulgusunun deri değişikliği olduğunu ve lokal nüksün önemli sorun olmaya devam ettiğini gösteriyor.
Cerrahi sınırların ve ışınlanmış deri alanının değerlendirilmesi klinik açıdan önemlidir.
Bununla birlikte farklı tedavi yaklaşımlarının sonuçları retrospektif olduğundan nedensel üstünlük çıkarılamaz.
Pratik sonuç: Radyoterapi öyküsü bulunan hastada yeni vasküler proliferasyonun yüzeyel veya bland görünmesi yeterli güvence değildir.
İnvazyon mimarisi, klinik yaygınlık ve gerekirse MYC amplifikasyonu değerlendirilmelidir.
İlgili mevcut blog: AVL ve Postradyasyon Anjiyosarkom
5. Dijital ölçüm, biyobelirteci otomatik olarak güçlendirmez
İnvaziv penis skuamöz hücreli karsinomunu inceleyen bir çalışmada dijital Ki-67 ölçümü, deneyimli patologların manuel değerlendirmesinden belirgin biçimde üstün bulunmadı.
Ayrıca kullanılan kesme değerine ve değerlendirme yöntemine göre prognostik ilişkiler değişiyordu.
Meme kanserinde TİL değerlendirmesine yönelik yapay zekâ çalışmalarını inceleyen başka bir sistematik derleme de teknik performansın klinik karar desteğine dönüşmesi için dış doğrulama ve kalibrasyon eksiklerine dikkat çekiyor.
Pratik sonuç: Dijital olarak ölçülebilir olmak, yeni bir biyobelirtecin bağımsız ve klinik olarak doğrulanmış olduğunu göstermez.
6. Over frozen ve peritoneal sitolojide yardımcı yöntemler
Over tümörlerini değerlendiren küçük bir retrospektif çalışmada imprint sitoloji ile intraoperatif değerlendirme umut verici bulundu.
Ancak frozen section ile gözlenen doğruluk farkı istatistiksel olarak anlamlı değildi.
Başka bir çalışmada peritoneal sıvı sitolojisinin bütün slayt görüntüleri üzerinde çalışan yapay zekâ modeli, mide ve kolorektal karsinom metastazlarının saptanmasında yüksek test performansı gösterdi.
Yapay zekâ desteği patologların değerlendirmesini de iyileştirdi.
Pratik sonuç: İmprint sitoloji frozen section'a yardımcı olabilir; yapay zekâ da sitolojik taramayı destekleyebilir.
Ancak bu çalışmalar, yöntemlerin tek başına rutin tanının yerine geçtiğini kanıtlamaz.
7. CNS tümörlerinde CNV: Her değişiklik aynı tanısal ağırlıkta değil
CNS tümörlerindeki kopya sayısı değişikliklerini ele alan yeni derleme, bazı değişikliklerin tümör sınıflamasını veya derecesini belirleyebildiğini; bazılarının yalnız prognostik ya da destekleyici bilgi taşıdığını vurguluyor.
Pratik sonuç: NGS raporunda CNV yorumlanırken hangi genetik değişikliğin tanısal kriteri karşıladığı, hangisinin yalnız destekleyici olduğu açıkça ayrılmalıdır.
Kopya sayısı artışı veya kaybının varlığı tek başına aynı düzeyde kanıt oluşturmaz.
Benzer bir örnek renal patolojiden geliyor: C3 glomerülopatide ApoE immünohistokimyası, yoğun depozit hastalığı ayrımına yardımcı olabilir; ancak küçük serideki sonuçlar elektron mikroskopisinin yerini alacak güçte değildir.
8. Akciğerde az diferansiye karsinom: NUT'u unutmayın
Pulmoner NUT karsinomu, az diferansiye skuamöz veya nöroendokrin karsinom görünümünde olabilir.
Güncel derleme, uygun morfolojik ve klinik durumda NUT immünohistokimyasının erken uygulanmasını ve mümkünse RNA temelli füzyon analiziyle moleküler doğrulamayı destekliyor.
Pratik sonuç: Yalnız DNA panelinde NUTM1 füzyonu bildirilmemesi, kullanılan yöntemin yeniden düzenlenmeleri saptama sınırlılıkları bilinmeden dışlayıcı kabul edilmemelidir.
9. Periampuller kanserde ekstranodal yayılım
Pankreatoduodenektomi uygulanmış olguları değerlendiren retrospektif çalışmada, nod pozitif hastalarda ekstranodal yayılım, tutulmuş lenf nodu sayısından bağımsız ek prognostik bilgiyle ilişkili bulundu.
Pratik sonuç: Ekstranodal yayılımın raporda belirtilmesi yararlı olabilir.
Ancak tek merkezli gözlemsel veriler mevcut TNM evreleme sistemini değiştirmek için yeterli değildir.
Sonuç
Güncel araştırmalardan çıkan ortak ders şudur:
Testin pozitif olması, prognostik veya prediktif değerinin kanıtlandığı anlamına gelmez.
İmmünboya, moleküler analiz ve dijital patoloji sonuçları, morfoloji ve klinik karar bağlamında yorumlanmalıdır.
Referanslar
- Minör tükürük bezi karsinomlarında immünfenotipik ayrım — Virchows Archiv (2026). PMID: 43007409
- Küçük biyopside sindirim sistemi nöroendokrin tümörleri — Virchows Archiv (2026). PMID: 43003935
- ENETS MiNEN görüş bildirisi — Journal of Neuroendocrinology (2026). PMID: 43003098
- Biliyer karsinomda HER2 ve tedavi seçimi — Current Oncology Reports (2026). PMID: 43007564
- Radyasyon ilişkili meme anjiyosarkomu — World Journal of Surgery (2026). PMID: 43006266
- Penis karsinomunda dijital Ki-67 değerlendirmesi — Journal of Pathology: Clinical Research (2026). PMID: 43006143
- Meme TİL analizinde yapay zekâ çalışmalarının klinik olgunluğu — Frontiers in Oncology (2026). PMID: 43005086
- Over intraoperatif değerlendirmesinde imprint sitoloji — Cytopathology (2026). PMID: 43009452
- Peritoneal sitolojide bütün slayt temelli yapay zekâ — Journal of Korean Medical Science (2026). PMID: 43009149
- CNS tümörlerinde kopya sayısı değişiklikleri — Neuropathology and Applied Neurobiology (2026). PMID: 43004662
- C3 glomerülopatide ApoE immünohistokimyası — American Journal of Clinical Pathology (2026). PMID: 43009321
- Pulmoner NUT karsinomunda tanısal yaklaşım — Critical Reviews in Oncology/Hematology (2026). PMID: 43008983
- Periampuller ve pankreas başı karsinomunda ekstranodal yayılım — Journal of Surgical Oncology (2026). PMID: 43004878
Etiketler
Patoloji Radarı Moleküler Patoloji Üropatoloji Meme Patolojisi Sitopatoloji Gastrointestinal Patoloji Baş-Boyun Patolojisi Nöropatoloji