Tiroidde Collision Tümör: Aynı Bezde İki Farklı Dünya
Tiroid nodüllerinde çoğu zaman tek bir tanı bekleriz.
Ama bazen aynı bez içinde embriyolojik olarak farklı iki tümör yan yana durur:
- Papiller tiroid karsinomu
- Medüller tiroid karsinomu
Bu tablo “collision tumor” olarak karşımıza çıkar.
Neden Önemli?
Çünkü PTC ve MTC aynı hastalık gibi yönetilmez.
PTC foliküler hücre kökenlidir.
Tiroglobulin üretir.
RAI tedavisi ve tiroglobulin takibi anlamlı olabilir.
MTC ise C hücre kökenlidir.
Kalsitonin üretir.
RAI’ye yanıt beklenmez.
Takibinde kalsitonin ve CEA önemlidir.
Yani tek tiroid, iki ayrı biyoloji.
FNAC Yetmeyebilir
Pratik mesaj:
FNAC, çift patolojiyi yakalamayabilir.
Bir olguda FNAC papiller tiroid karsinomu şüphesi vermiş.
Ama kalsitonin yüksekliği, altta MTC komponenti olabileceğini düşündürmüş.
Patolog ve klinisyen için uyarı:
- Sitoloji PTC diyebilir.
- Ama serum kalsitonin yüksekse MTC aranmalıdır.
- Total tiroidektomi materyalinde her nodül ayrı ve dikkatli örneklenmelidir.
Patolog İçin Ana Ayırıcı Nokta
Collision tümörde iki ayrı tümör vardır.
Bir odakta PTC morfolojisi ve tiroglobulin pozitifliği.
Başka bir odakta MTC morfolojisi ve kalsitonin/sinaptofizin pozitifliği.
Bu, “aynı tümörün karışık diferansiyasyonu” değildir.
Gerçek collision tümörde iki farklı tümöral popülasyon ayrı durur.
Bu nedenle raporda:
- PTC komponenti ayrı,
- MTC komponenti ayrı,
- varsa benign nodül/adenom ayrı
tanımlanmalıdır.
Kısa Sonuç
Tiroidde collision tümör nadir ama pratikte önemli bir tuzaktır.
Benim aklımda kalan mesaj:
Tiroid nodülünde sitoloji PTC dese bile, kalsitonin yüksekse dosya kapanmaz.
Patolog için yapılacak şey net:
- Her nodülü ayrı örnekle.
- Morfolojileri birbirine karıştırma.
- IHK ile komponentleri ayır.
- Raporu tek tanı değil, çok komponentli bir harita gibi yaz.
- Takibin tiroglobulin ve kalsitonin üzerinden birlikte yürüyeceğini hatırla.