Tedavi Görmüş Mesanede Patoloji: TURBT, BCG ve Sistemik Tedavi Etkilerini Ayırmak

Mesane karsinomu tedavisi sonrasında örneklerde fibrozis, inflamasyon, ülser, nekroz ve reaktif atipi bir arada olabilir. Ancak bu bulguların her biri belirli bir tedaviye özgü değildir. 2026 tarihli ISUP konsensus değerlendirmesi bu nedenle klinik öykü, örnekleme ve raporlama dili arasında daha iyi eşgüdümü vurgular.

İlk adım: Tedavi zaman çizelgesi

Önceki TURBT, intravezikal BCG veya kemoterapi, sistemik tedavi, immünoterapi ve radyoterapinin tarihleri mümkünse temin edilmelidir.

Görülen fibrozisin TURBT travmasına mı yoksa gerçek sistemik tedavi yanıtına mı bağlı olduğu yalnız H&E ile her zaman güvenilir biçimde belirlenemez.

Makroskopi: Tümör yatağını kaybetmeyin

Neoadjuvan tedavi sonrası radikal sistektomide görünür tümör olmasa bile önceki tümör yatağı belirlenmeli ve uygun şekilde örneklenmelidir. Cerrahi öykü, görüntüleme ve önceki TURBT yerleşimi büyük değer taşır.

Rezidüel canlı tümör

Tedaviyle değişmiş stroma, nekroz ve reaktif epitel rezidüel canlı karsinomdan ayrı değerlendirilmelidir. Rezidüel tümörün yaygınlığı, invazyon derinliği, cerrahi sınır ve lenf nodları geçerli protokolle raporlanmalıdır.

Tedavi yanıtını tanımlamada önerilen farklı histolojik sistemler bulunabilir; ancak araştırma sınıflamalarını otomatik olarak zorunlu evreleme kriteri şeklinde kullanmamak gerekir.

CIS ve reaktif atipi

BCG veya diğer işlemler sonrası reaktif atipi, gerçek ürotelyal karsinoma in situ (CIS) ile karışabilir. Morfoloji önceliklidir; p53, CK20 ve CD44 gibi yardımcı boyalar ancak uygun soruya yanıt için kullanılmalıdır.

Tümörde TERT promoter veya HRAS/KRAS değişikliği gösterilmesi, tek başına histolojik maligniteyi kanıtlayan bir eşik değildir.

Patolog için kontrol

• Önceki tedavinin türü ve tarihi biliniyor mu?
• Önceki tümör yatağı yeterince örneklendi mi?
• Rezidüel tümör ile nonspesifik tedavi/işlem değişikliği ayrıldı mı?
• Reaktif atipi–CIS sorunu varsa uygun İHK ve kontrol kullanıldı mı?
• Moleküler test için canlı tümör içeren doğru blok seçildi mi?

Sonuç: Tedavi görmüş mesanede güvenilir rapor, önceki tedavi öyküsü + hedefli örnekleme + canlı tümörün doğru saptanması ile başlar.

Daha fazlasını oku

Kaynak

• Downes ve ark. ISUP Konsensusu – Tedavi sonrası mesane patolojisi, 2026
• CAP – Mesane karsinomu protokolleri

Etiketler: Üropatoloji · Mesane · TURBT · BCG · Neoadjuvan Tedavi · CIS