Poorly differentiated chordoma. Keratin ve brachyury pozitifliğine INI1 kaybının eşlik etmesi tanısal anahtardır.
Poorly differentiated chordoma, notokordal farklılaşma gösteren, agresif davranışlı ve SMARCB1/INI1 kaybıyla karakterize bir neoplazidir.
Çoğunlukla aksiyel iskelette, özellikle kafa tabanı ve servikal bölgede gelişir. Klasik Chordoma görünümünün bulunmaması, bu olasılığın gözden kaçmasına neden olabilir.
Morfolojik özellikler
Tümör, solid tabakalar veya adacıklar oluşturan epiteloid ve rabdoid hücrelerden meydana gelir. İğsi hücreli alanlar da bulunabilir.
Veziküler kromatin, belirgin nükleoller, değişken mitotik aktivite ve coğrafik nekroz görülebilir.
Conventional chordoma için karakteristik olan geniş miksoid matriks ve fizalifor hücreler seyrektir veya bulunmayabilir.
Tanısal panel
Temel immünfenotip:
- Yaygın keratin ekspresyonu.
- Nükleer brachyury ekspresyonu.
- Tümör hücrelerinde SMARCB1/INI1 nükleer ekspresyon kaybı.
INI1 değerlendirmesinde endotelyal, inflamatuvar veya stromal hücrelerin korunmuş boyanması iç kontrol sağlamalıdır.
S100 değişken olabilir. S100 negatifliği, uygun keratin/brachyury/INI1 profiline sahip bir tümörde tanıyı dışlamaz.
Ayırıcı tanı
INI1 kaybı tek başına yeterli değildir. Epithelioid sarcoma, Malignant rhabdoid tumour ve diğer SMARCB1-deficient neoplaziler düşünülmelidir.
Dedifferentiated chordoma ile ayrımda konvansiyonel kordoma bileşeni ve ona eşlik eden farklı morfolojili yüksek dereceli sarkomatöz alanlar araştırılır. “Az diferansiye” ve “dediferansiye” adlandırmaları birbirinin yerine kullanılmamalıdır.
5. edisyondan 6. edisyona ne değişti?
Bu tümör beşinci edisyonda zaten ayrı olarak tanımlanmıştı; INI1 kaybı da yeni bir ölçüt değildir.
Altıncı edisyonda ayırıcı tanı genişletilmiş ve nadir ekstraaksiyel örneklere daha fazla yer verilmiştir. Böylece aksiyel yerleşimin güçlü bir beklenti olduğu, ancak mutlak bir anatomik sınır oluşturmadığı belirginleşmiştir.
Literatürün tanıya katkısı
Ekstraaksiyel olguları inceleyen seri, özellikle diz çevresindeki tümörlerin aksiyel örneklerle benzer immünfenotip ve metilasyon profili gösterebildiğini ortaya koymuştur.
Bu bulgu, ekstremitedeki keratin-pozitif ve INI1-kayıplı bir tümörde uygun morfoloji varsa brachyury değerlendirmesinin önemini artırır.
Tanısal odak: Notokordal farklılaşma ile SMARCB1 kaybı birlikte gösterilmeli; anatomik yerleşim tek başına dışlama ölçütü olmamalıdır.
Kaynaklar: Temel moleküler özellikler için SMARCB1 değişikliklerini inceleyen dokuz olguluk çalışma; genişleyen anatomik spektrum için Extraaxial poorly differentiated chordoma serisi:
Sande WJ, Folpe AL, O'Connor P, Graham D, Molligan JF, Lo YC, Cheung YY, Ameline B, Baumhoer D, Harder D, Raskin KA, Mount CW, Hung YP, Nielsen GP, Kerr DA, Buehler D, Wenger DE, Thangaiah JJ. Extraaxial Poorly Differentiated Chordoma: Clinicopathologic and Molecular Genetic Characterization. Mod Pathol. 2025 Mar;38(3):100664. doi: 10.1016/j.modpat.2024.100664. Epub 2024 Nov 20. PMID: 39577663.