Poroid Hidradenomda Hayalet Hücre Benzeri Alanlar: “Necrosis en Masse” Tuzağı
Poroid hidradenom, hidradenom mimarisi ile poroid tümör sitolojisini birleştiren nadir ve benign bir deri eki tümörüdür.
Temel görünüm:
- Dermiste yerleşmiş, iyi sınırlı tümör
- Solid ve kistik alanlar
- Küçük, koyu nükleuslu poroid hücreler
- Daha geniş, eozinofilik kutiküler hücreler
- Küçük duktal yapılar
şeklindedir. Çoğu olguda epidermisle bağlantı bulunmaz.
Ancak bazı olgularda geniş eozinofilik, nükleuslarını kaybetmiş hücre grupları görülür. Bunlar ilk bakışta pilomatrikomadaki hayalet hücreleri düşündürebilir.
Buradaki önemli kavram:
Bu alanlar her zaman gerçek matrikal hayalet hücre farklılaşması değildir; poroid hücre adacıklarında gelişen “necrosis en masse” görünümü olabilir.
“Necrosis en masse” nedir?
“Necrosis en masse”, tümör hücrelerinin tek tek dağılmasından ziyade, kohezif bir hücre adasının topluca nekroza uğramasıdır.
Mikroskopide:
- Hücre adasının genel mimarisi korunur
- Nükleuslar silinir veya soluklaşır
- Sitoplazma homojen eozinofilik hale gelir
- Hücre sınırları kısmen seçilebilir
- Alan keskin sınırlı görünebilir
- Zamanla distrofik kalsifikasyon gelişebilir
Bu nedenle nekrotik hücreler, uzaktan bakıldığında “hayalet hücre adaları” izlenimi verebilir.
Poroid hidradenomda necrosis en masse ve kalsifikasyonun birlikte bulunduğu olgular bildirilmiştir. Bu değişiklik poroma ailesinde bilinen bir bulgudur ve çevredeki poroid-kutiküler hücre kombinasyonu ile duktal farklılaşmanın tanınması tanıya yardımcı olur.
Gerçek hayalet hücre ile farkı
Gerçek hayalet veya gölge hücre:
- Hücresel şeklini koruyan
- Bol eozinofilik sitoplazmalı
- Nükleusunu kaybetmiş
- Nükleusun bulunduğu yerde soluk bir kontur taşıyan
keratinize bir hücredir. En tipik olarak pilomatrikomada görülür ve matrikal hücrelerden hayalet hücrelere doğru bir geçiş eşlik eder.
Poroid hidradenom lehine
- Dermal solid-kistik tümör
- Monoton poroid hücreler
- Daha iri ve soluk kutiküler hücreler
- Gerçek duktal lümenler
- Nekrotik alanların tüm hücre adasını kapsaması
- Nekroz çevresinde poroid tümör morfolojisinin sürmesi
Pilomatrikoma lehine
- Matriks tipi bazaloid hücreler
- Bazaloid hücrelerden hayalet hücrelere keskin geçiş
- Yaygın gerçek hayalet hücre adaları
- Kalsifikasyon ve ossifikasyon
- Yabancı cisim tipi dev hücre reaksiyonu
- Duktal farklılaşmanın bulunmaması
Pilomatrikomada basaloid hücreler, hayalet hücreler ve kalsifikasyon birlikteliği özellikle değerlidir.
Ayırıcı tanı
1. Pilomatrikoma
En önemli ayırıcı tanıdır. Özellikle baş-boyun yerleşimli, kalsifiye ve hayalet hücre benzeri alanlar içeren lezyonlarda akla gelir.
Poroid hidradenomda duktal yapılar ve poroid-kutiküler iki hücreli görünüm; pilomatrikomada ise matrikal farklılaşma ve gerçek hayalet hücre oluşumu ön plandadır.
2. Diğer poroid neoplaziler
Poroid neoplaziler temelde aynı sitolojik bileşenleri paylaşır; ayrım daha çok yerleşim ve mimariye dayanır:
Hidroakantoma simpleks → İntraepidermal
Klasik poroma → Epidermisle geniş bağlantılı
Dermal duktus tümörü → Dermiste çok sayıda küçük poroid adacık
Poroid hidradenom → Dermiste büyük, solid-kistik nodüller
Aynı tümörde birden fazla poroid patern de birlikte bulunabilir.
3. Nodüler hidradenom
Nodüler hidradenom da dermal ve solid-kistik yapıdadır. Ancak genellikle:
- Poligonal hücreler
- Belirgin berrak hücreler
- Müsinoz hücreler
- Apokrin tip farklılaşma
daha belirgindir.
Poroid hidradenomda ise küçük poroid hücreler ile eozinofilik kutiküler hücreler baskındır.
4. Trikilemmal kist ve proliferatif pilar tümör
Abrupt keratinizasyon ve nükleussuz eozinofilik hücreler hayalet hücre izlenimi oluşturabilir.
Ancak bu lezyonlarda:
- Trikilemmal keratinizasyon
- Skuamöz lobüller
- Kistik pilar yapı
- Duktal farklılaşmanın bulunmaması
ön plandadır.
5. Sebaseoma ve bazal hücreli karsinom
Poroid hücrelerin bazaloid görünümü nedeniyle özellikle küçük biyopsilerde düşünülebilir.
- Sebaseomada olgun sebositler aranmalıdır.
- Bazal hücreli karsinomda periferik palizatlanma, stromal retraksiyon ve karakteristik stroma daha belirgindir.
- Poroid hidradenomda gerçek duktal yapılar ve kutiküler hücreler tanıya yardımcıdır.
Poroid hidradenomlarda nadiren sebase farklılaşma da bulunabileceği için tek tek sebositlerin görülmesi poroid tümörü tamamen dışlamaz.
6. Porokarsinom
Necrosis en masse tek başına malignite bulgusu değildir.
Porokarsinom lehine asıl özellikler:
- İnfiltratif büyüme
- Belirgin ve yaygın sitolojik pleomorfizm
- Artmış mitotik aktivite
- Atipik mitozlar
- Lenfovasküler veya perinöral invazyon
- Komşu yapılarda destrüksiyon
Poroid tümörlerin incelendiği bir seride, fokal mitoz veya nekrozun tek başına porokarsinom tanısı koydurmadığı; en değerli bulguların invaziv mimari ve belirgin sitolojik pleomorfizm olduğu vurgulanmıştır.
İmmünohistokimya gerekli mi?
Çoğu olguda tanı H&E ile konulabilir.
Gerektiğinde:
- EMA ve CEA: Duktal lümenleri gösterebilir
- Pansitokeratin: Epitelyal yapıyı destekler
- Ki-67 ve p53: Benign-malign ayrımında yalnızca morfolojiyle birlikte değerlendirilebilir
- BerEP4: Bazal hücreli karsinom ayırıcı tanısında yardımcı olabilir
Ancak nekrotik alanın “hayalet hücre mi, necrosis en masse mı?” olduğunu belirlemede en değerli yaklaşım, çevredeki canlı tümörün dikkatle incelenmesidir.
Pratik mesaj
Poroid hidradenomda geniş, eozinofilik ve nükleussuz hücre adaları görüldüğünde doğrudan matrikal hayalet hücre farklılaşması düşünülmemelidir.
Çevrede:
- Poroid hücreler
- Kutiküler hücreler
- Duktal lümenler
- Dermal solid-kistik hidradenom mimarisi
bulunuyorsa, görünüm necrosis en masse ile açıklanabilir.
Kısa formül
Hayalet hücre benzeri alan
+
Poroid-kutiküler hücreler
+
Duktal farklılaşma
+
Dermal solid-kistik mimari
↓
Poroid hidradenomda necrosis en masse
Yararlanılan kaynaklar
- Brooks A ve ark. Poroid Hidradenoma: Case Report and Comprehensive Review of the Literature. Case Rep Dermatol. 2023.
- Liu HN ve ark. Histopathological and Immunohistochemical Studies of Poroid Hidradenoma. Arch Dermatol Res. 2006.
- Darkase B ve ark. Poroid Hidradenoma with Necrosis en Masse and Calcification. Indian J Clin Dermatol. 2019.
- Kaddu S ve ark. Tumors with Poroid Features: A Clinicopathologic Analysis.
- Nakamura T. Shadow Cell Differentiation: A Comparative Analysis of Modes of Cell Death with Apoptosis and Epidermal Keratinization.