Nadir Füzyondan Sitolojik HRD’y | Prof Dr Metin Çiriş

Patoloji Radarı: Nadir Füzyondan Sitolojik HRD’ye

Günün öne çıkan akciğer çalışması ayrı olarak ele alındı; onu diğer yayınlardan ayıran nokta, doğrudan WHO’daki morfolojik boyut sınırını sorgulamasıydı.

Kalan yüksek sinyalli literatür ise moleküler hedeflerin doğru örnekte aranması, tedavi belirleyen testlerin sitolojiye taşınması ve klasik histolojik mimarinin genomik skorlara rağmen önemini koruması etrafında birleşiyor.

ALK füzyonlu kolorektal kanser ayrı bir moleküler alt grup

İleri evre 50000+ kolorektal kanserin genomik profillemesinde 63 ALK füzyonlu tümör saptandı; prevalans yalnızca yaklaşık binde birdi. Bu tümörlerde MSI-yüksek/MMR-kusurlu durum ve yüksek tümör mutasyon yükü zenginleşirken KRAS, APC ve PIK3CA gibi klasik sürücüler daha seyrek görüldü.

Patolog açısından mesaj, ileri evre ve alışılmadık genomik profile sahip kolorektal kanserlerde kapsamlı profillemenin hem nadir bir ALK hedefini hem de immünoterapiyle ilişkili MSI/MMR eksenini aynı anda ortaya çıkarabileceği. Çalışma tedavi yanıtı kohortu içermediğinden ALK inhibitörü yararı doğrudan kanıtlanmış değil.

Endometriumda ADC hedefleri moleküler sınıfa göre dağılıyor

300+ endometrium kanserinde TROP2 yaygın olarak eksprese edilirken HER2 ve FRα daha çok yüksek dereceli, seröz veya seröz benzeri ve p53-anormal tümörlerde yoğunlaştı. Üç hedefin de negatif olduğu tümörler yaklaşık %2 ile sınırlıydı.

Buna karşılık FDA onaylı FOLR1 eşlikçi tanı testiyle incelenen ayrı bir 150+ olguluk seride, over kanserindeki yüksek eşik kullanıldığında tümörlerin yalnızca %3’ü pozitifti ve bunların tamamı p53-anormaldi. Primer ve nüks tümörler arasında ekspresyon değişebiliyordu.

Birlikte okunduğunda çalışmalar TROP2’nin geniş, HER2 ve FRα’nın ise daha seçici aday hedefler olduğunu gösteriyor. Farklı serilerde FRα uygunluk oranlarının belirgin değişmesi, over kanserine ait eşiklerin endometriuma otomatik aktarılmaması ve özellikle nükste yeniden test seçeneğinin düşünülmesi gerektiğini hatırlatıyor.

Sitolojik örnekten HRD testi uygulanabilir görünüyor

Tedavi almamış 55 yüksek dereceli seröz karsinom hastasının eşleştirilmiş sitolojik ve histolojik örneklerinde, sitoloji ile BRCA1/2 mutasyon uyumu %100; nihai HRD sınıflaması uyumu ise yaklaşık %91 bulundu. Buna karşın sürekli genomik instabilite skorları arasındaki korelasyon yalnızca orta düzeydeydi.

Doku yetersizliğinde hücre bloğu veya diğer sitolojik materyaller tedavi belirleyen HRD analizi için değerli bir kaynak olabilir. Ancak bulgu belirli bir NGS paneline dayanıyor; örnek yeterliliği, tümör oranı ve platforma özgü doğrulama laboratuvar düzeyinde güvence altına alınmalı.

Genişletilmiş HPV genotiplemesi riski katmanlandırıyor

Yaklaşık 448 bin kadının değerlendirildiği popülasyon tabanlı çalışmada, yüksek risk kategorisindeki genotipler CIN3+ tanılarının yaklaşık üçte ikisini oluşturdu. HPV16 ve HPV31 en yüksek pozitif öngörü değerlerini gösterirken düşük onkojenik risk grubunda yüksek dereceli hastalık belirgin biçimde daha azdı.

Bu ölçek, sitoloji ve histolojiye yönlendirmede “yüksek riskli HPV pozitif” şeklindeki tek bir havuz yerine genotipe dayalı kademelendirmeyi destekliyor. Bununla birlikte HOT/MOT/LOT kategorileri çalışma için oluşturulmuş gruplar; doğrudan bir kılavuz algoritması olarak kabul edilmemeli.

Prostatta mimari yük, genomik skordan daha güçlü kaldı

Merkezi patoloji incelemesi ve 15 yılı aşan izlem bulunan 418 radikal prostatektomi olgusunda metastazların tamamı büyük kribriform veya intraduktal karsinom içeren “olumsuz histoloji” grubunda gelişti. Olumsuz mimarinin tümör içindeki yüzdesi tek başına güçlü ayrım sağladı; Genomic Prostate Score ve kribriform boyutu yalnızca ikincil katkı sundu.

Bu sonuç, kribriform ve intraduktal bileşenin yalnızca varlığının değil, mümkün olduğunca yükünün de raporlanmasının değerini destekliyor. Ancak kohort retrospektif, tek merkezli ve olay açısından zenginleştirilmiş olduğundan eşiklerin bağımsız serilerde doğrulanması gerekiyor.

Genomik sonuç morfolojiyle çatıştığında lam yeniden masaya gelmeli

Bir hassas genomik programdaki 381 tümörün dokuzunda, yani yaklaşık %2’sinde, histolojik tanı ile moleküler sonuç arasında anlamlı uyumsuzluk bulundu. Sorunlar genellikle özgül olmayan morfoloji ile sonuçsuz veya yanıltıcı immünfenotiplerin birleşiminden kaynaklanıyordu.

Oran düşük olsa da olası klinik etkisi yüksek: beklenmeyen bir füzyon veya sürücü değişiklik, otomatik olarak histolojik tanının yanlış olduğu anlamına gelmez; ancak lamların, örnek kimliğinin, tümör oranının ve immün panelin moleküler bulguyla birlikte yeniden değerlendirilmesini gerektirir.

Kaynaklar

Bu yazı bireysel yorum ve eğitim amaçlıdır; tanı veya raporlama amacıyla kullanılamaz.