Patoloji Radarı

Morfolojiye yeni eşikler: 1 Eylül Patoloji Radarı

Yaklaşık 3 dakika

Günün öne çıkan prostat kanseri kılavuzu ayrı olarak ele alındı; o çalışma multidisipliner tanı ve tedavi yolunu yeniden düzenlerken, aşağıdaki yayınlar doğrudan tümör sınıflaması, yardımcı belirteç seçimi ve moleküler sonucun klinik kullanımı üzerine yoğunlaşıyor.

Diğer yüksek sinyalli kayıtlar; WHO 6 ile hepatoselüler neoplaziler ve inflamatuvar bağırsak hastalığı ilişkili displazide değişen terminolojiyi, akciğer kanserinde genomik bulguların tedaviye dönüşme açığını, STIC ve miksopapiller ependimom için yeni yardımcı immünbelirteçleri ve nadir bir kutanöz tümörde metastaz riskini ele alıyor.

WHO 6 ile sindirim sistemi patolojisinde daha bütünleşik sınıflama

Hepatoselüler adenomların morfoloji, immünfenotip ve moleküler yolaklarla beş alt tipe ayrılması; uygun testlerle sınıflandırılamayan olguların %5'in altına indirilebilmesi hedefleniyor. İlerlemiş hepatoselüler karsinomların yaklaşık %40'ında dokuz morfo-moleküler alt tip tanımlanabiliyor. Yeni vasküler ve CTNNB1 ilişkili paternler ile kötü prognozla bağlantılı keratin 19 ekspresyonu, raporlamada dikkate alınması gereken başlıklar arasında.

IBD ilişkili kolorektal displazi derlemesi ise WHO 6 terminolojisini önceki sistemlerle uzlaştırıyor. Özellikle düz, endoskopik olarak görünmeyebilen ve rejeneratif değişiklikleri taklit eden varyantlarda standart terminoloji ve yapılandırılmış raporlama, belirsiz tanıları azaltabilir. Her iki yayın da uygulama çerçevesi sunan derlemedir; yeni bir sonuç doğrulama çalışması değildir.

Genomik profilin tedaviye dönüşmediği noktalar

İleri evre küçük hücreli dışı akciğer kanserli 6.620 hastanın incelendiği çalışmada, birinci basamak onaylı hedefi bulunanların yaklaşık %90'ı uyumlu tedavi alırken bu oran sonraki basamak seçeneklerinde üçte ikiye, kılavuzla desteklenen endikasyon dışı seçeneklerde yaklaşık dörtte bire düşüyor. Hastaların %8,6'sında ise kanıtlanmamış veya önerilmeyen eşleşmiş tedavi kullanılmış.

Moleküler raporda varyantın yalnız saptanması değil, güncel klinik eyleme geçirilebilirlik düzeyinin açıkça belirtilmesi önem taşıyor. Sigara öyküsü, skuamöz histoloji ve yüksek PD-L1 ekspresyonuyla ilişkili daha düşük hedefli tedavi kullanımı, klinik önyargıların genomik bulgunun önüne geçebildiğini düşündürüyor.

STIC ayrımında FRα yardımcı belirteç olabilir

262 hastadan 408 tubal epitel örneğinin değerlendirildiği çalışmada yüksek FRα ekspresyonu STIC'lerin %73'ünde, yüksek dereceli seröz karsinomların %77'sinde görülmüş; STIL ve daha erken lezyonlarda çoğunlukla düşük kalmış. FRα, morfoloji, p53 ve Ki-67 ile birlikte STIL-STIC ayrımında güveni artırabilecek bir yardımcı belirteç olabilir. Tek başına tanı testi veya tedavi seçme belirteci olarak kullanılması için henüz yeterli kanıt yok.

Miksopapiller ependimomda HOXB13

HOXB13, 45 miksopapiller ependimomun 44'ünde güçlü pozitif bulunmuş; bildirilen duyarlılık %97,8, özgüllük %92,4. Özellikle konus-kauda-filum bölgesindeki ayırıcı tanıda rutin panele eklenebilecek pratik bir belirteç gibi görünüyor. Çalışma ayrıca hemoraji, skleroz ve dura karışmasının metilasyon sınıflamasını bozabileceğini gösteriyor. Sonuçların tek merkezli seri dışında doğrulanması gerekiyor.

CRTC1::TRIM11 tümörlerinde risk raporlaması

Yirmi bir olguluk seri ve literatür meta-analizinde metastaz oranı %23 olarak bildirilmiş. Büyük çap, yüksek mitoz, ülserasyon ve TERT promotör mutasyonu metastatik davranışla ilişkili. Çapı 1,2 cm'nin altında, mitozu 7/mm²'nin altında ve TERT mutasyonu bulunmayan hiçbir olguda metastaz görülmemiş.

Bu nadir tümörlerde boyut, mitotik aktivite, ülserasyon ve TERT durumunun raporda açıkça belirtilmesi risk değerlendirmesine katkı sağlayabilir. Bununla birlikte eşikler küçük, retrospektif ve heterojen bir veri setinden türetildiği için kesin yönetim kuralı olarak görülmemeli.

Kaynaklar

  • Hepatoselüler neoplazilerin WHO 6 temelli morfo-moleküler sınıflaması. PMID: 42678415. PubMed
  • IBD ilişkili kolorektal displazinin güncel sınıflaması. PMID: 42678422. PubMed
  • İleri NSCLC'de genomik profille uyumlu hedefli tedavi kullanımı. PMID: 42679379. PubMed
  • Tubal seröz lezyonlarda folat reseptör alfa. PMID: 42679176. PubMed
  • Miksopapiller ependimom için HOXB13. PMID: 42444158. PubMed
  • CRTC1::TRIM11 füzyonlu kutanöz tümörlerde prognoz. PMID: 42231653. PubMed

Bu yazı bireysel yorum ve eğitim amaçlıdır; tanı veya raporlama amacıyla kullanılamaz.