MMR eksikliği bulunan endometrium karsinomlarında FIGO derecesinin prognoza bağımsız katkısını sorgulayan geniş havuz analizi, düşük ve yüksek dereceli tümörler arasında nüks veya kansere özgü ölüm açısından anlamlı fark bulmadı. Pratik mesaj güçlü: moleküler alt tip biliniyorsa, derece tedavi riskini belirleyen başlıca değişken olmayabilir.
Çalışma neyi sorguladı?
Araştırmacılar üç randomize PORTEC çalışması ile beş klinik kohortun verilerini birleştirdi. Moleküler sınıflaması yapılabilen 2.621 endometrium karsinomunun 730'u MMRd idi ve tüm olgular merkezi jinekopatoloji değerlendirmesinden geçmişti.
Medyan 7,2 yıllık izlemde düşük ve yüksek dereceli MMRd tümörlerin beş yıllık nüks oranları birbirine çok yakındı. Yaş, evre, histotip, lenfovasküler alan invazyonu ve adjuvan tedavi için düzeltme yapıldığında FIGO derecesi ne nüksü ne de kansere özgü ölümü bağımsız olarak öngördü.
Neyi değiştiriyor?
FIGO 2023 sistemi moleküler sınıflamayı evreleme ve risk değerlendirmesine taşımıştı. ESGO-ESTRO-ESP 2025 yaklaşımı da MMRd grubunda derecenin sınırlı önemine işaret ediyor. Yeni çalışma, bu yaklaşımı uzun izlemli ve merkezi gözden geçirilmiş geniş bir veri setiyle destekliyor; yakın tarihli 1.115 olguluk bağımsız bir kohort da aynı yönde sonuç vermişti.
Patolog açısından çıkarım, MMRd tümörde yüksek FIGO derecesini otomatik olarak daha kötü biyolojik davranışla eşitlememek. Risk değerlendirmesinde evre, histotip, invazyon derinliği, servikal tutulum ve özellikle lenfovasküler alan invazyonu daha belirleyici olabilir.
Bununla birlikte çalışma, derecenin patoloji raporundan hemen çıkarılmasını tek başına haklı kılmaz. Derece histolojik tanımlama, kalite kontrolü ve mevcut raporlama protokolleri için hâlâ gereklidir. Daha doğru uygulama, MMRd sonucu bilindiğinde derecenin prognostik ağırlığını azaltmak ve olguyu moleküler bağlamı içinde raporlamaktır.
Patolog için kısa sonuç
- MMRd endometrium karsinomunda FIGO derecesi bağımsız bir prognostik belirteç görünmüyor.
- “Yüksek derece” ifadesi tek başına adjuvan tedaviyi ağırlaştıran bir sinyal olarak yorumlanmamalı.
- Moleküler alt tip, evre ve LVSI raporda görünür ve birlikte değerlendirilebilir olmalı.
- Derecenin tamamen kaldırılması için resmi raporlama ve tedavi kılavuzlarının güncellenmesi beklenmeli.
Kaynaklar
- Ana çalışma: No prognostic role for FIGO grading in mismatch repair deficient endometrial carcinoma. PMID: 42320406. PubMed
- FIGO 2023 endometrium kanseri evrelemesi. PMID: 37337978. PubMed
- Moleküler alt gruplarda tümör derecesinin prognostik etkisi ve ESGO-ESTRO-ESP 2025 çerçevesi. PMID: 42389951. PubMed