Gestasyonel trofoblastik neoplazi (GTN); postmolar persistan GTN yanında gestasyonel koriokarsinom, plasental site trofoblastik tümör (PSTT) ve epiteloid trofoblastik tümörü (ETT) kapsayan, nadir ancak uygun tedaviyle yüksek oranda kür sağlanabilen bir hastalık grubudur.
FIGO, yaklaşık 25 yıldır kullanılan sistemi 2026 yılında güncelledi. Temel anatomik Evre I–IV yapısı korunurken, tanı kriterleri, görüntüleme, lenf nodlarının değerlendirilmesi ve prognostik risk sınıflaması daha açık hale getirildi. (1)
GTN tanısı için 2026 kriterleri
Postmolar takipte GTN şu durumlarda tanımlanabilir:
- hCG plato yapıyorsa: dört ölçüm boyunca, en az yaklaşık 3 haftada değişim <%10.
- hCG yükseliyorsa: üç ardışık haftalık ölçümde >%10 artış.
- Histopatolojik olarak gestasyonel koriokarsinom, PSTT veya ETT tanısı varsa doğrudan GTN kabul edilir.
Eski sistemde bulunan “hCG'nin 6 aydan uzun süre yüksek kalması” kriteri artık kullanılmıyor. (1)
FIGO Anatomik Evreleme 2026
| Evre | Tanım |
|---|---|
| I | Tümör uterin korpus ve/veya serviks ile sınırlı |
| II | Adneks, vajina veya broad ligament tutulumu var; hastalık genital yapılarla sınırlı |
| III | Akciğer metastazı ve/veya diyafram altı lenf nodu metastazı |
| IV | Diğer uzak metastazlar ve/veya diyafram üstü lenf nodu metastazı |
2026'nın önemli yeniliği: lenf nodları
Lenf nodları artık anatomik evrelemede açık biçimde yer alıyor:
- Diyafram altı nod → Evre III
- Diyafram üstü nod → Evre IV
Görüntüleme ile saptanmış nod için “r”, patolojik olarak doğrulanmış nod için “p” eklenmesi öneriliyor.
Örneğin:
Stage III LN r
Ancak rutin cerrahi lenf nodu evrelemesi önerilmiyor; GTN esas olarak hematojen yolla yayılıyor. (1)
FIGO–Modifiye WHO Risk Skoru
Koriokarsinom ve klasik GTN'de anatomik evreye ek olarak risk skoru kullanılmaya devam ediyor.
Değerlendirilen yedi temel faktör:
- Yaş
- Önceki gebeliğin tipi
- Önceki gebelikten geçen süre
- Tedavi öncesi hCG
- En büyük tümör çapı
- Metastazın yeri
- Metastaz sayısı
Eski sistemdeki önceki kemoterapi parametresi 2026 sisteminden çıkarıldı.
Yeni risk grupları
0–6 → Düşük risk
Tek ajan tedaviye genellikle uygundur.
Ancak özellikle skor 5–6 olan bazı hastalarda direnç olasılığı daha yüksektir.
7–12 → Yüksek risk
Çok ajanlı tedavi gerektirir.
≥13 → Ultra-yüksek risk
2026 sisteminin önemli yeniliklerinden biridir.
Bu grup daha kötü prognozlu kabul edilmekte ve başlangıçta indüksiyon kemoterapisi gibi daha dikkatli tedavi stratejileri gündeme gelmektedir. (1)
PSTT ve ETT artık farklı değerlendiriliyor
2026'nın patolog açısından en önemli değişikliklerinden biri:
PSTT ve ETT için FIGO-modifiye WHO risk skoru artık kullanılmıyor.
Bu tümörlerin biyolojisi koriokarsinomdan farklıdır ve hCG düzeyi genellikle hastalık yükünü aynı şekilde yansıtmaz.
PSTT/ETT'de anatomik Evre I–IV korunuyor ancak Evre I–III için ek bir prognostik faktör kullanılıyor:
Önceki gebelikten tedaviye kadar geçen süre
<48 ay → Good Prognostic Factor (GP)
≥48 ay → Poor Prognostic Factor (PP)
Örneğin:
Stage II:GP
veya
Stage II:PP
olarak ifade edilebilir.
Evre IV PSTT/ETT ise doğrudan kötü prognostik grup kabul edilir. (1)
Patolog açısından ne değişti?
Patoloğun temel görevi hâlâ doğru histolojik sınıflamadır:
- gestasyonel koriokarsinom,
- PSTT,
- ETT,
- hidatidiform mol ve ilişkili lezyonlar
birbirinden doğru ayrılmalıdır.
Özellikle PSTT/ETT tanısı artık doğrudan farklı bir klinik evreleme ve tedavi algoritmasına yönlendirdiği için tanısal doğruluk daha da önemlidir.
Gerekli olgularda STR genotipleme, tümörün gestasyonel kökenini ve hangi gebelikten geliştiğini belirlemede yardımcı olabilir.
Patolog İçin Kısa Özet
FIGO 2026 GTN sisteminin akılda kalacak dört değişikliği:
- Serviks → Evre I, broad ligament → Evre II içinde açıkça tanımlandı.
- Diyafram altı lenf nodu → Evre III, diyafram üstü → Evre IV.
- Risk skorunda ≥13 için yeni “ultra-high-risk” grubu oluşturuldu.
- PSTT ve ETT'de WHO risk skoru kaldırıldı; Evre I–III için önceki gebelikten geçen 48 aylık süre prognostik belirleyici olarak kullanılıyor.
Kısacası FIGO 2026, GTN'nin temel evreleme yapısını değiştirmekten çok sistemi daha açık, görüntüleme ile daha uyumlu ve biyolojik alt tiplere daha uygun hale getiriyor.
Kaynak
(1) Ngan HYS, Seckl MJ, Horowitz N, et al.
FIGO staging for gestational trophoblastic neoplasia: 2026.
Int J Gynecol Obstet. 2026;174:1172–1180.
DOI: 10.1002/ijgo.71229
https://doi.org/10.1002/ijgo.71229
Etiket: Jinekopatoloji / Gestasyonel Trofoblastik Hastalık / FIGO 2026