Yeni çalışmalar, patolojide test sonuçlarının yorumlanmasında üç önemli noktayı öne çıkarıyor: boyanmanın hangi tümörlerde görüldüğü, örneğin ne kadar temsil edici olduğu ve yeni biyobelirteçlerin klinik olarak ne ölçüde doğrulandığı.
1. Akciğerin invaziv müsinöz adenokarsinomunda CLDN18.2
CLDN18.2, yalnızca gastrik tümörlerde kullanılan bir prediktif belirteç olarak düşünülmemeli.
Yeni bir immünohistokimyasal çalışmada 84 pulmoner invaziv müsinöz adenokarsinomun 75'inde CLDN18.2 pozitifliği saptandı. Diğer 82 primer küçük hücreli dışı akciğer karsinomunun yalnızca ikisi pozitifti.
Pratik sonuç:
- CLDN18.2, akciğerin invaziv müsinöz adenokarsinomunu diğer primer akciğer karsinomlarından ayırmada yardımcı olabilir.
- Ancak gastrik kökenli metastazı dışlamak için tek başına kullanılamaz.
- Çalışmadaki herhangi bir pozitifliği esas alan tanısal eşik, hedefe yönelik tedavi seçimindeki ekspresyon eşikleriyle karıştırılmamalıdır.
Kanıt sınırı: Cerrahi örneklerde yapılmış karşılaştırmalı İHK çalışması; tümörün primer kökenini tek başına belirleyen bir test değildir.
Kaynak: PMID: 42994379
2. Nüks beyin tümörlerinde yapay zekâ neyi daha iyi tanıyor?
Uyarılmış Raman histolojisi ile yapay zekâyı birleştiren çok merkezli çalışmada, 143 hastadan elde edilen değerlendirilebilir görüntüler incelendi.
Sistem, tümör varlığını ayırmada yüksek başarı gösterdi (AUC: 0,975). Buna karşılık tümörün histolojik tipini sınıflandırma doğruluğu, özellikle çoklu tedavi almış hastalarda azaldı.
Pratik sonuç:
- Tümör varlığını belirlemek ile doğru histolojik sınıflandırma yapmak farklı görevlerdir.
- Radyasyon nekrozu ve tedaviye bağlı değişiklikler ayrı değerlendirme gerektirir.
- Görüntü kalite kontrolü olmadan yüksek yapay zekâ performansı beklenmemelidir.
Kanıt sınırı: Gözlemsel çalışmadır. Son entegre nöropatolojik tanının yerine geçmez.
Kaynak: PMID: 42992275
3. Servikal örnekte metilasyonla endometrium kanserini araştırmak
Anormal uterin kanaması bulunan 492 kadını kapsayan prospektif araştırmada, servikal döküntü hücrelerinde CDO1 ve CELF4 metilasyonu incelendi.
İki belirtecin birlikte değerlendirilmesi, endometrium kanserini ayırt etmede yüksek performans gösterdi (AUC: 0,913).
Pratik sonuç:
- Servikal örnekler, gelecekte endometrial malignite riskinin belirlenmesine katkı sağlayabilir.
- Pozitif sonuç ileri değerlendirmeyi destekleyebilir.
- Negatif metilasyon testi, endometrial biyopsi endikasyonunu otomatik olarak ortadan kaldırmaz.
Kanıt sınırı: Çalışma, seçilmiş ve kanser prevalansı yüksek bir başvuru grubunda gerçekleştirilmiştir. Sonuçlar genel popülasyona doğrudan taşınamaz.
Kaynak: PMID: 42989928
4. dMMR endometrium karsinomunda RPL22 prognostik ayrım sağlayabilir mi?
MMR kaybı gösteren 250 endometrium karsinomunun retrospektif değerlendirmesinde RPL22 p.K15Rfs*5 değişikliği taşıyan tümörlerde daha iyi sağkalım sonuçları bildirildi.
Bu bulgu, dMMR tümörlerin kendi içinde biyolojik ve prognostik açıdan homojen olmadığını destekliyor.
Pratik sonuç:
- dMMR tek başına bütün hastalarda aynı prognostik davranışı göstermez.
- RPL22, gelecekte ek risk gruplaması sağlayabilecek adaylardan biridir.
- Henüz standart moleküler sınıflamanın yeni bir alt grubu olarak raporlanmamalıdır.
Kanıt sınırı: Retrospektif çalışma; tedavi etkisinin modellenmemesi ve az sayıdaki kansere özgü ölüm nedeniyle prospektif doğrulama gerekir.
Kaynak: PMID: 42993741
5. İnvaziv lobüler meme karsinomunda negatif aksiller ultrason
167 invaziv lobüler karsinom hastasının retrospektif analizinde aksiller ultrasonun nodal metastazları saptamadaki duyarlılığı düşük bulundu.
T1 tümörlerde yüksek nodal yük nadirdi. Ancak bu durum, negatif ultrasonun mikroskobik metastazları güvenle dışladığı anlamına gelmiyor.
Pratik sonuç:
- Negatif aksiller görüntüleme, patolojik nodal negatiflikle eşdeğer değildir.
- T1 lobüler karsinomda aksiller cerrahinin azaltılması araştırılabilir.
- Tek merkezli retrospektif sonuçlarla sentinel lenf nodu biyopsisinin rutin olarak bırakılması önerilemez.
Kaynak: PMID: 42991950
6. Parotis sitolojisinde onkositler ve yağ dokusu birlikteyse
Nadir onkositik lipoadenom, sitolojik örneklerde benign görünümlü onkositlerle matür adipositlerin birlikteliğini gösterebilir.
Yeni olgu sunumunda aspirasyon materyali benign onkositik neoplazi olarak değerlendirilmiş, nihai tanı rezeksiyon örneğinde doğrulanmıştır.
Pratik sonuç:
- Onkositik bir lezyonda yağ dokusu parçalarının bulunması tanısal ipucu olabilir.
- Ancak yağ dokusu, örnekleme sırasında normal parotis dokusundan da gelebilir.
- Sitolojik bulgu tek başına kesin onkositik lipoadenom tanısı için yeterli değildir.
Kanıt sınırı: Tek olgu bildirimi; tanısal performansı belirlenmiş bir sitoloji kriteri değildir.
Kaynak: PMID: 42989510
Sonuç
Yeni biyobelirteçlerin değeri yalnız pozitiflik oranlarıyla belirlenmez. Uygun klinik bağlam, örneğin temsil gücü, testin analitik sınırları ve bağımsız doğrulama birlikte değerlendirilmelidir.
Özellikle henüz araştırma aşamasındaki yöntemler, standart tanı veya tedavi seçim algoritmalarının yerine geçirilmemelidir.