Günün literatüründe ortak mesaj, tanısal testlerin yalnızca pozitif veya negatif sonucuyla değerlendirilmemesi gerektiği. Örneğin nereden alındığı, hangi hücrelerde pozitiflik görüldüğü ve yöntemin neleri kaçırabileceği klinik karar açısından önem taşıyor.
1. Endometrium kanserini idrar sitolojisiyle araştırmak
Postmenopozal kanaması olan 200 kadının incelendiği prospektif çalışmada, hastanın kendi topladığı ilk idrar örneğinde sitolojik değerlendirmenin endometrium kanserini saptamada yaklaşık %73 duyarlılık ve %91 özgüllük sağladığı bildirildi.
Vajinal sitolojinin duyarlılığı daha yüksekti. Özellikle düşük riskli tümörler idrar örneklerinde gözden kaçabiliyordu.
Pratik sonuç: İlk idrar sitolojisi gelecekte yardımcı bir tarama yöntemi olabilir; ancak negatif sonuç endometrium kanserini dışlamaz. Endometrial örnekleme gereksinimini ortadan kaldırmaz.
Kaynak: PMID: 42990838
2. Erken mikozis fungoideste klonalitenin yeri önemli
Yeni çalışmada TRBC1 immünohistokimyası, erken mikozis fungoideste intraepidermal lenfositlerle dermal infiltrat arasında farklı boyanma paternleri gösterebildi.
Epidermiste monotypik, dermiste polytipik görünüm, neoplastik hücrelerin epidermotropizmiyle ilişkili olabilir. Bu durum, tüm biyopsiyi birlikte analiz eden moleküler klonalite testlerinin bazı erken olgularda neden yetersiz kalabildiğini de açıklayabilir.
Pratik sonuç: TRBC1'i yalnız toplam pozitif hücre yüzdesiyle değil, epidermal ve dermal kompartımanlarda ayrı ayrı değerlendirmek yararlı olabilir. Klonalite tek başına lenfoma tanısı değildir; morfoloji, fenotip ve klinik bağlam gereklidir.
Kaynak: PMID: 42989715
3. POLE için hızlı PCR: Negatif sonuç ne kadar güvenilir?
Kolorektal ve endometrium karsinomlarından oluşan 40 olguluk çalışmada, hızlı PCR temelli POLE hotspot testi ile NGS arasında yüksek uyum bildirildi.
Bununla birlikte testin kapsadığı değişiklikler sınırlıdır. Düşük tümör oranı, yetersiz DNA miktarı ve hotspot dışındaki varyantlar önemli sorunlardır.
Pratik sonuç: Hızlı PCR uygun örneklerde başlangıç testi olabilir. Ancak negatif hotspot paneli, bütün patojenik POLE ekzonükleaz domain değişikliklerinin dışlandığı anlamına gelmez. VUS saptanması da otomatik POLEmut sınıflaması yaptırmaz.
Kaynak: PMID: 42988877
4. Parotiste timus benzeri neoplazmlar
Dokuz olguluk yeni seride parotis yerleşimli, yoğun lenfoid infiltratla birlikte epitelyal adalar ve trabeküler yapılar gösteren neoplazmlar incelendi.
Epitelyal hücrelerde CD5 ve CD117 ekspresyonu, timus benzeri farklılaşmayı destekleyen bulgulardı. Ancak benign ve malign morfolojik komponentler birlikte bulunabildi; bu tümör grubunun sınıflama sınırları henüz kesinleşmiş değil.
Pratik sonuç: Parotiste lenfoid stromalı ve skuamoid görünümlü bir neoplazide CD5 boyanmasının reaktif lenfositlere mi, neoplastik epitelyal hücrelere mi ait olduğu mutlaka ayrılmalı. Yeni önerilen tümör adları yerleşik WHO kategorileri gibi kullanılmamalı.
Kaynak: PMID: 42988878
5. Kolorektal müsinöz adenokarsinomda CLDN18.2
Yeni derleme, CLDN18.2 ekspresyonunun özellikle müsinöz ve gastrik farklılaşma özellikleri gösteren bazı kolorektal karsinomlarda görülebileceğine dikkat çekiyor.
Bu ekspresyon tümörün hücresel farklılaşma programıyla ilişkili olabilir. Ancak CLDN18.2'nin mide karsinomundaki tedaviyle ilişkili kullanımını kolorektal karsinomlara doğrudan taşımak doğru değildir.
Pratik sonuç: CLDN18.2 pozitif kolorektal karsinom, otomatik olarak kanıtlanmış CLDN18.2 hedefli tedavi adayı değildir. Bu alandaki kullanım henüz araştırma aşamasındadır.
Kaynak: PMID: 42991091
6. Oral kavite SCC'de histolojik derece ve ekstranodal yayılım
181 hastalık retrospektif kohortta düşük diferansiyasyon, servikal lenf nodu metastazlarında ekstranodal yayılımla bağımsız ilişki gösterdi.
İnvazyon derinliği, tümör boyutu, perinöral ve lenfovasküler invazyon gibi değişkenler ise bu kohortun çok değişkenli modellerinde aynı bağımsız ilişkiyi göstermedi.
Pratik sonuç: Primer tümörün histolojik derecesi, nodal risk değerlendirmesinde önemini koruyor. Ancak bu sonuç, invazyon derinliği veya diğer klasik patolojik risk faktörlerinin rapordan çıkarılması gerektiği anlamına gelmez. Küçük biyopsilerde tümörü temsil etme sınırlılığı da dikkate alınmalıdır.
Kaynak: PMID: 42995131
Sonuç
Yeni yöntemler patoloğa daha fazla bilgi sağlıyor; fakat testin sınırları rapora yansıtılmadığında yanlış güven oluşturabiliyor.
Özellikle sitolojik negatiflik, kompartıman bağımlı klonalite, sınırlı hotspot panelleri ve araştırma aşamasındaki tedavi hedefleri bu açıdan dikkat gerektiriyor.