Günün öne çıkan ortak dernek kılavuzu, endometriyal değerlendirmede görsel yönlendirmeli biyopsiyi öne çıkardığı için ayrı yazıda ele alındı. Kılavuz örnekleme yöntemine odaklanırken, aşağıdaki çalışmalar doku ve blok seçimi, moleküler sınıflama ve biyobelirteçlerin ölçüm güvenilirliğini sorguluyor.
Diğer yüksek sinyalli yayınlar; prostat kanserinde odaklar arası MMR heterojenliğini, vulva kanserinde HPV–p53 sınıflamasının prognostik değerini, meme kanserinde Ki-67 ölçüm yöntemleri arasındaki uyumsuzluğu, safra yolu kanserinde hedeflenebilir genomik değişiklikleri, mesane kanserinde üriner biyobelirteçleri ve otoimmün gastritte neoplazi riskini kapsıyor.
Prostatta MMR testi için doğru odak kritik
Tedavi almamış 32 primer MMR-defektif prostat adenokarsinomunun incelendiği çalışmada intraduktal ve/veya invaziv kribriform morfoloji olguların yaklaşık dörtte üçünde görüldü. MMR kaybı çoğunlukla MSH2/MSH6 eksenindeydi.
Birden fazla bloğu incelenen 14 olgunun sekizinde MMR durumu odaklar arasında uyumsuzdu; kayıp düzenli olarak en yüksek dereceli odakta bulunurken ayrı düşük dereceli odaklarda ekspresyon korunabiliyordu. Bu bulgu, multifokal tümörde düşük dereceli bir odağa yapılmış negatif MMR immünohistokimyasının hastayı dışlamayabileceğini gösteriyor. Çalışma tek merkezli ve küçük olsa da test için en yüksek dereceli odağın seçilmesini güçlü biçimde destekliyor.
Evre I vulva kanserinde HPV–p53 ayrımı prognostik
Cerrahiyle tedavi edilmiş 176 değerlendirilebilir evre I vulvar skuamöz hücreli karsinomda p16, p53 ve yüksek riskli HPV RNA in situ hibridizasyonu kullanıldı. On yıllık hastalığa özgü sağkalım HPV-pozitif grupta yaklaşık %93, HPV-negatif/p53-yabanıl grupta %82 ve HPV-negatif/p53-mutant grupta %58 bulundu.
Nükslerin büyük çoğunluğu ve tüm kasık nüksleri HPV-bağımsız tümörlerdeydi. Sonuçlar moleküler sınıflamanın erken evrede bile prognostik bilgi taşıdığını gösteriyor; ancak retrospektif tasarım nedeniyle bu grupların tedavi veya izlem yoğunluğunu tek başına belirlemesi için prospektif doğrulama gerekiyor.
Ki-67: Göz kararı sınıflamayı değiştirebiliyor
389 invaziv meme karsinomu biyopsisinde gözle tahmin, görüntü üzerinde manuel sayım ve dijital görüntü analizi karşılaştırıldı. Gözle tahmin özellikle düşük dereceli, hormon reseptörü pozitif tümörlerde Ki-67’yi dijital analize göre daha düşük verme eğilimindeydi.
Dijital yeniden değerlendirme, luminal-A-benzeri ve luminal-B-benzeri sınıflar arasında yaklaşık dörtte bir oranında uyumsuzluk oluşturdu. Manuel sayım dijital analize gözle tahminden daha yakındı. Dijital sistem bulunmayan laboratuvarlarda, özellikle tedavi kararının bir eşik değere bağlı olduğu düşük dereceli HR-pozitif olgularda yapılandırılmış manuel sayım daha güvenilir seçenek olabilir.
Safra yolu kanserinde yalnızca sürücü değişiklik yetmiyor
Histolojik olarak doğrulanmış 1.254 safra yolu kanserinin hedefli NGS ile incelendiği kohortta hastaların %32’sinde düzey 1/2 hedeflenebilir değişiklik saptandı; oran intrahepatik tümörlerde daha yüksekti. Hedefli tedavi progresyonsuz sağkalımı iyileştirse de genel sağkalım üstünlüğü göstermedi.
TP53/RAS ve SMAD4 gibi eşlik eden değişiklikler bazı IDH1, FGFR2 veya ERBB2 odaklı tümörlerde daha kötü sonuçlarla ilişkiliydi. ERBB2 sürücüsü tedavi sırasında kaybolabilirken IDH, FGFR, BRAF ve NTRK sürücüleri genellikle korunuyordu. Moleküler raporlamada sürücünün yanında eş değişikliklerin ve anatomik alt bölgenin de görünür olması; direnç geliştiğinde yeniden profillemenin düşünülmesi önem kazanıyor.
Üriner panel, sistoskopi yükünü azaltabilir mi?
Altı merkezde 300 hastadan alınan 1.248 seri örnekle doğrulanan Oncuria-Monitor paneli, validasyon kohortunda nüks için yaklaşık %86 duyarlılık ve %93 negatif öngörü değeri sağladı. Aynı karşılaştırmada sitolojinin duyarlılığı yaklaşık %37 idi.
Araştırmacılar panelin izlem ziyaretlerinin yaklaşık dörtte birinde sistoskopiden kaçınmaya yardımcı olabileceğini öne sürüyor. Bununla birlikte sistoskopi ve histopatoloji referans standart olmaya devam ediyor; bağımsız doğrulama ve gerçek yaşam maliyet-etkinlik verileri olmadan test, sitoloji veya sistoskopinin doğrudan yerine geçen bir yöntem olarak görülmemeli.
Otoimmün gastritte risk aynı değil
Sistematik derleme ve meta-analiz, otoimmün gastritte displazi ve tip 1 nöroendokrin tümör insidansının arttığını gösterdi. Pernisiyöz anemisi bulunanlarda mide kanseri riski yaklaşık 2,8 kat yüksekti. Buna karşılık yalnızca otoimmün gastrit için mide kanseri artışı ana analizde istatistiksel olarak kesin değildi ve tanı kriterleri heterojenliğin önemli kaynaklarından biriydi.
Patoloji açısından bu sonuç, atrofi, intestinal metaplazi, displazi ve nöroendokrin hücre proliferasyonunun tutarlı biçimde değerlendirilmesinin önemini pekiştiriyor. Heterojen tanı ölçütleri nedeniyle risk tahmini, histolojiyle birlikte klinik ve serolojik bağlamı da gerektiriyor.
Kaynaklar
- Prostat kanserinde MMR heterojenliği. PMID: 42740602. PubMed
- Evre I vulvar skuamöz hücreli karsinomda HPV ve TP53. PMID: 42743681. PubMed
- Meme kanserinde Ki-67 ölçüm yöntemleri. PMID: 42744606. PubMed
- Safra yolu kanserinde hedefli tedavinin moleküler belirleyicileri. PMID: 42360806. PubMed
- Mesane kanseri izleminde çoklu üriner biyobelirteç paneli. PMID: 42391037. PubMed
- Otoimmün gastritte gastrik neoplazi riski. PMID: 42087799. PubMed