Uterusta inflamasyon ve nekroz içeren iğsi hücreli bir lezyon değerlendirildiğinde dejenere veya enfekte leiomyom ile leiomyosarkom ön planda düşünülebilir. Ancak özellikle servikste gelişen bazı tümörler, NTRK yeniden düzenlenmesi taşıyan iğsi hücreli sarkom olabilir.
Bu nadir tümörün tanınması önemlidir. Çünkü morfolojik olarak başka mezenkimal tümörlere benzeyebilir ve moleküler olarak doğrulandığında hedefe yönelik tedavi seçeneği sunabilir.
İnflamasyon tanıyı nasıl gizler?
NTRK-füzyonlu uterin sarkomlarda belirgin inflamatuvar hücre infiltrasyonu bulunabilir. Lenfositler ve bazen plazma hücreleri tümör hücreleri arasına yayılır. Nekroz, miksoid değişiklikler ve stromal ödem tabloya eşlik edebilir.
Özellikle küçük biyopsilerde bu görünüm inflamatuvar veya dejeneratif bir süreç izlenimi yaratabilir.
İnflamasyonun varlığı, iğsi hücreli proliferasyonun reaktif olduğunu göstermez.
Enfekte leiomyomda klinik enfeksiyon bulguları, süpüratif inflamasyon ve apse oluşumu tanıyı destekler. NTRK-füzyonlu sarkomda ise inflamatuvar zemine rağmen infiltratif gelişen neoplastik bir iğsi hücre popülasyonu bulunur.
Morfolojik ipuçları
NTRK-füzyonlu uterin sarkomlar çoğunlukla servikste gelişir ancak korpusta da görülebilir.
- Fibrosarkomu hatırlatan, birbirini kesen iğsi hücre demetleri
- İnfiltratif büyüme
- Tümör içinde sıkışmış benign endoservikal glandlar
- Değişken derecede nükleer atipi ve mitotik aktivite
- Lenfositik veya lenfoplazmasitik inflamasyon
- Miksoid stroma, stromal kollajen ve perivasküler hiyalinizasyon
- Bazı olgularda tümör nekrozu
Tanısal ipucu: Belirgin inflamasyona rağmen düzenli bir neoplastik iğsi hücre proliferasyonu ve infiltratif sınır görülüyorsa yalnızca enfeksiyon veya dejenerasyon tanısıyla yetinilmemelidir.
Leiomyosarkomdan nasıl ayırırız?
Leiomyosarkom ile NTRK-füzyonlu sarkom arasında önemli morfolojik örtüşme vardır.
Klasik leiomyosarkomda düz kas diferansiyasyonu beklenirken NTRK-füzyonlu sarkomların çoğunda belirgin düz kas immünfenotipi bulunmaz.
Pratik immünohistokimyasal yaklaşım:
- Desmin, SMA, h-caldesmon: Düz kas diferansiyasyonu
- CD34 ve S100: NTRK ilişkili tümörlerde değişken pozitiflik
- SOX10: Genellikle negatif
- ER ve PR: Çoğu klasik olguda negatif
- Pan-TRK: NTRK füzyonu açısından tarama belirteci
Özellikle CD34 ve S100 ekspresyonu gösteren, ancak belirgin düz kas diferansiyasyonu bulunmayan servikal iğsi hücreli tümörlerde NTRK araştırılmalıdır.
Önemli istisna: 2026 yılında yayımlanan bir uterin korpus olgusunda yaygın desmin ve PR pozitifliğine rağmen NTRK füzyonu gösterilmiştir. Bu nedenle tek bir immün belirteçle tanı dışlanmamalıdır.
Pan-TRK pozitifliği yeterli mi?
Hayır.
Pan-TRK immünohistokimyası yararlı bir tarama yöntemidir ancak NTRK füzyonuna tamamen özgül değildir.
Bazı endometrial stromal sarkomlar, undiferansiye uterin sarkomlar ve diğer mezenkimal tümörler de pozitif boyanabilir. NTRK3 füzyonu bulunan bazı tümörlerde ise boyanma zayıf veya negatif olabilir.
Bu nedenle önerilen yaklaşım:
- Morfolojik şüphenin belirlenmesi
- CD34, S100, düz kas belirteçleri ve pan-TRK ile immünfenotipin değerlendirilmesi
- NTRK1, NTRK2 ve NTRK3 füzyonlarını kapsayan moleküler doğrulama
Uygun olgularda RNA temelli NGS, füzyonun ve partner genin belirlenmesinde tercih edilir. FISH kullanılabilir ancak yöntemin sınırlılıkları dikkate alınmalıdır.
Diğer ayırıcı tanılar
İnflamatuvar miyofibroblastik tümör: İnflamatuvar zemin nedeniyle karışabilir. ALK ve gerektiğinde diğer kinaz füzyonlarının araştırılması yardımcıdır.
Endometrial stromal sarkom: Özellikle korpus yerleşiminde önemlidir. Morfoloji, CD10, ER/PR ve moleküler bulgular birlikte değerlendirilir.
Soliter fibröz tümör: CD34 pozitifliği nedeniyle ayırıcı tanıya girer. Nükleer STAT6 ekspresyonu yardımcıdır.
Adenosarkom: Özellikle servikal polipoid lezyonlarda hapsolmuş glandlar adenosarkomu taklit edebilir.
Moleküler tanı neden önemli?
NTRK-füzyonlu uterin sarkomların klinik davranışı değişkendir. Lokal nüks ve uzak metastaz gelişebilir.
Moleküler doğrulama yalnızca tümörün doğru sınıflandırılmasını sağlamaz. İleri evre, nüks veya metastatik hastalıkta larotrectinib ve entrectinib gibi TRK inhibitörleri açısından da klinik önem taşır.
Akılda kalması gereken
Uterusta inflamasyonlu iğsi hücreli tümör her zaman enfekte miyom değildir. Leiomyosarkom benzeri görünüm de tek başına kesin tanı için yeterli olmayabilir.
Özellikle servikal yerleşimli, infiltratif gelişen, inflamasyon içeren ve klasik düz kas immünfenotipini göstermeyen tümörlerde NTRK-füzyonlu sarkom mutlaka hatırlanmalıdır.
Bu tanının gözden kaçması, hastanın potansiyel hedefe yönelik tedavi seçeneğinin de gözden kaçması anlamına gelebilir.
Kaynaklar ve ileri okuma
- Pathology Outlines – Case of the Week 568
- Chiang ve ark. NTRK fusions define a novel uterine sarcoma subtype with features of fibrosarcoma. PMID: 29553955
- Rabban ve ark. NTRK fusion cervical sarcoma: Morphological and immunohistochemical distinction. PMID: 31971278
- Jiang ve ark. NTRK rearranged spindle cell neoplasm of the uterine cervix. PMID: 40011900
- Corbin ve ark. NTRK-rearranged spindle cell neoplasm of the uterus: An emerging entity. PMID: 41217387
- Cheung ve Yeung. Uterine NTRK-rearranged spindle cell neoplasm with unusual morphology. PMID: 42762190