Pathology Outlines’ın son güncellemelerinde 15 başlık yenilendi. Bu turda özellikle moleküler olarak tanımlanan nadir tümörler, yeni gelişen yumuşak doku antiteleri ve günlük tanıda işe yarayabilecek immünohistokimyasal belirteçler dikkat çekiyor.

Genel eğilim oldukça belirgin: morfoloji hâlâ başlangıç noktası, ancak özellikle nadir tümörlerde tanının son adımı giderek daha fazla füzyon, mutasyon veya başka bir moleküler olayın gösterilmesine dayanıyor.

Bu sayının kısa özeti

Özellikle akılda tutulabilecek başlıklar:

CNS tumor with BCOR internal tandem duplication: küçük çocuklarda görülen, BCOR exon 15 ITD ile tanımlanan embriyonal CNS tümörü.
SRF rearranged myoid neoplasm: özellikle pediatrik yaş grubunda görülen yeni nesil füzyon tanımlı myoid tümörlerden biri.
OGT rearranged mesenchymal neoplasm: akral/subkutan yerleşimli, hyalinize ve myoepitelyal tümörü taklit edebilen çok nadir bir mezenkimal neoplazi.
Pseudoendocrine sarcoma: nöroendokrin tümör gibi görünen ancak nöroendokrin belirteçleri ve keratinleri göstermeyen, CTNNB1 değişiklikleriyle ilişkili sarkom.
AML with t(7;12) / ETV6::MNX1: özellikle infantlarda görülmesi nedeniyle yaş ile moleküler alt tip ilişkisinin güzel örneklerinden biri.
PRKAR1A IHK: kayıp ekspresyon yorumlanacaksa internal pozitif kontrol şart.
Genetik FSGS/proteinüri: biyopsi morfolojisinin tek başına etiyolojik tanı sağlamadığı ve moleküler değerlendirmenin giderek daha önemli olduğu alanlardan biri.

14 Eylül 2026

1. CNS tumor with BCOR internal tandem duplication

Pediatrik nöropatolojide moleküler tanımlamanın önemini gösteren antitelerden biri.

Tümör esas olarak küçük çocuklarda görülüyor; güncellemede medyan yaş yaklaşık 3,2 yıl olarak belirtiliyor. Tanımlayıcı moleküler değişiklik BCOR geninin ekzon 15 internal tandem duplikasyonu (ITD).

Patolog için radar noktası

Morfoloji tek başına oldukça yanıltıcı olabilir. Özellikle çocukta yüksek dereceli, monomorfik, embriyonal görünümlü veya ependimoma benzeri perivasküler yapılanmalar gösteren bir CNS tümörüyle karşılaşıldığında BCOR ailesi tümörleri akılda tutulmalı.

BCOR immünohistokimyası destekleyici olabilir, ancak esas tanımlayıcı olay BCOR ITD’nin moleküler olarak gösterilmesi.

Bu tümörler klinik olarak agresif davranabiliyor; Pathology Outlines güncellemesinde 5 yıllık genel sağkalım yaklaşık %50 olarak özetlenmiş.

Radar mesajı:

Çocuk + yüksek dereceli CNS tümörü + uygun morfoloji → yalnızca klasik embriyonal tümör panelinde kalmayın; BCOR eksenini düşünün.

2. Sinonasal tract angiofibroma

Eski adıyla juvenile/nasopharyngeal angiofibroma olarak daha sık hatırladığımız lezyon.

Klasik profil değişmiyor:

Adolesan ve genç erkeklerde belirgin predominans
Nazal kavitenin posterior çatısı/nazofarenks ilişkili yerleşim
Değişken çaplı damarlar
Hücresel/fibrotik stromada fibroblastik hücreler
Benign olmasına rağmen lokal agresif davranış

Familial adenomatous polyposis ile ilişki de vurgulanıyor.

Tam cerrahi eksizyon temel tedavi; lokal rekürrens yaklaşık %20 düzeyinde bildiriliyor.

Patolog için radar noktası

Bu lezyonda “benign” kelimesi klinik olarak “önemsiz” anlamına gelmiyor. Yerleşim ve vaskülarite nedeniyle biyopsi ve cerrahi yönetim açısından özel bir tümör.

3. Inflammatory linear verrucous epidermal nevus — ILVEN

Dermatopatoloji tarafında klasik fakat zaman zaman psoriasis ile karışabilecek bir lezyon.

Tipik klinik tablo:

erken yaşta başlangıç,
kronik kaşıntı,
hiperkeratotik ve eritemli papül/plaklar,
Blaschko çizgilerini izleyen dağılım.

Histolojik olarak özellikle psoriasiform patern içinde ortokeratoz/parakeratoz ve granüler tabaka değişikliklerinin dağılımına dikkat etmek gerekiyor.

Tedaviye direnç ve rekürrens sık.

Patolog için radar noktası

Lineer/Blaschkoid klinik dağılım bilgisi burada histoloji kadar değerli. Klinik bilgi olmadan yalnızca psoriasiform dermatit morfolojisine bakmak tanıyı zorlaştırabilir.

4. SRF rearranged myoid neoplasm

Bu güncellemenin yumuşak doku tarafındaki en ilginç başlıklarından biri.

SRF füzyonlarıyla tanımlanan, çoğunlukla benign davranışlı bir myoid neoplazi.

Morfolojik olarak:

monomorfik oval veya iğsi hücreler,
fibriller sitoplazma,
myoid / immatür düz kas diferansiyasyonu

görülebiliyor.

Yaş aralığı geniş olmakla birlikte pediatrik olgular ağırlıklı.

Çocuklardaki davranış genel olarak indolan görünüyor. Bununla birlikte akciğer metastazı gelişen nadir bir olgunun bulunması, tamamen risksiz bir lezyon olarak kabul edilmemesi gerektiğini gösteriyor.

Patolog için radar noktası

Bu antite, yumuşak doku patolojisindeki daha geniş bir değişimin parçası:

“Düz kas benzeri tümör” görmek artık her zaman leiomyom/leiomyosarkom spektrumunda kalmak anlamına gelmiyor.

Özellikle genç hastadaki sıra dışı myoid tümörlerde moleküler füzyonların tanısal değeri giderek artıyor.

5. PRKAR1A immünohistokimyası

Günlük pratiğe en doğrudan aktarılabilecek güncellemelerden biri.

PRKAR1A antikoru, RIα proteininin sitoplazmik ekspresyonunu gösteriyor. Ekspresyon kaybı, bialelik PRKAR1A inaktivasyonu için surrogate belirteç olarak kullanılabiliyor.

Özellikle Carney complex ile ilişkili tümörler ve bunların sporadik karşılıklarında yararlı.

En önemli nokta: internal kontrol

Negatif boyanmayı “kayıp” olarak yorumlamadan önce stromal hücreler, nötrofiller veya normal komşu dokunun pozitif olduğunun görülmesi gerekiyor.

Radar mesajı:

PRKAR1A için negatif tümör + negatif internal kontrol = yorumlanabilir bir sonuç değildir.

10 Eylül 2026

6. Tunnel clusters

Servikste özellikle histerektomi ve konizasyon materyallerinde rastlanan benign endoservikal glandüler proliferasyon.

İki temel patern:

Tip A: küçük, nonkistik glandlar
Tip B: kistik olarak dilate glandlar

Tip A olguların bir bölümünde gastrik metaplazi görülebiliyor.

Genellikle insidental; yaşlı, multipar ve gebe kadınlarda daha sık.

Patolog için radar noktası

Asıl önem benign-malign ayrımında.

Derin yerleşimli veya yoğun glandüler yapılarda minimal deviation adenocarcinoma / gastric-type adenocarcinoma gibi lezyonların aşırı tanısından kaçınmak gerekiyor.

Tunnel cluster’da sitolojik benignite ve genel lobüler organizasyon önemli güven verici özellikler.

7. Genetic proteinuria of glomerular origin, including genetic FSGS

Renal patolojide giderek daha önemli hale gelen mesaj şu:

FSGS bir morfolojik paterndir; etiyolojik tanı değildir.

Genetik proteinüriler podosit veya glomerüler bazal membranın yapı/fonksiyonunda rol alan proteinleri kodlayan genlerdeki patojenik değişikliklerden kaynaklanabiliyor.

Pathology Outlines güncellemesi kesin genetik tanı için genetik çalışmanın gerekli olduğunu özellikle vurguluyor.

Patolog için radar noktası

Biyopsi FSGS gösterebilir fakat:

primer,
adaptif/sekonder,
genetik,
nedeni belirlenemeyen

FSGS ayrımı yalnızca ışık mikroskopisi üzerinden yapılamayabilir.

Özellikle aile öyküsü veya atipik klinik özellikler varsa raporun klinik-genetik korelasyonu teşvik etmesi önemli.

8. Naegleria

Mikrobiyoloji/enfeksiyon patolojisi tarafındaki güncelleme.

Naegleria fowleri, özellikle sağlıklı ve immünkompetan kişilerde hızla fatal seyredebilen primer amebik meningoensefalit nedeni.

Tatlı su maruziyeti klasik epidemiyolojik ipucu.

İnkübasyon genellikle birkaç günlük ve erken klinik tablo bakteriyel veya viral menenjiti taklit edebiliyor.

Radar mesajı

Buradaki ana ders morfolojiden çok klinik farkındalık:

Hızlı ilerleyen meningoensefalit + uygun su maruziyeti öyküsü varsa nadir enfeksiyonları erken düşünmek gerekebilir.

9. Plaque-like CD34 positive dermal fibroma

Diğer adıyla medallion-like dermal dendrocyte hamartoma.

Nadir, benign, yüzeyel dermal fibroblastik/iğsi hücreli bir neoplazi.

Tipik olarak:

bland spindle hücreler,
band/plak benzeri dermal dağılım,
CD34 pozitifliği

görülüyor.

En önemli ayırıcı tanılardan biri yüzeyel/plak benzeri dermatofibrosarcoma protuberans (DFSP).

Kritik ayrım

Plaque-like CD34 positive dermal fibroma’da DFSP için karakteristik olan COL1A1::PDGFB rearranjmanı bulunmuyor.

Radar mesajı:

CD34 pozitif dermal spindle hücreli tümör = otomatik olarak DFSP değildir.

10. Classic papillary thyroid carcinoma

Burada yeni bir antite değil, temel kriterlerin yeniden netleştirilmesi söz konusu.

Klasik papiller tiroid karsinomunda iki ana yapı taşı:

Gerçek papilla: santral fibrovasküler kor içeren papiller yapı
Papillaları döşeyen hücrelerde karakteristik PTC nükleer özellikleri

Nükleer değişiklikler arasında:

nükleer büyüme,
nükleer membran düzensizlikleri,
karakteristik kromatin değişiklikleri

öne çıkıyor.

BRAF V600E mutasyonu sık.

Patolog için radar noktası

Özellikle küçük tiroid biyopsilerinde tek bir nükleer bulguya aşırı ağırlık vermek yerine mimari + nükleer özellikler bütününü değerlendirmek gerekiyor.

31 Ağustos 2026

11. AML with t(7;12)(q36.3;p13.2) / ETV6::MNX1

Nadir fakat özellikle infant AML’sinde önemli bir genetik alt grup.

7q36 ile 12p13 arasındaki translokasyon ve MNX1 disregülasyonu ile ilişkili.

Neredeyse tamamen infant ve küçük çocuklarda görülüyor.

Pathology Outlines bunu yüksek riskli bir AML alt tipi olarak özetliyor; bildirilen üç yıllık event-free survival yaklaşık %20–43 aralığında.

Patolog için radar noktası

Bu antite yaşın moleküler test stratejisini belirleyebileceğine iyi bir örnek.

Infant AML’de erişkin AML panelini mekanik biçimde uygulamak yeterli olmayabilir.

12. OGT rearranged mesenchymal neoplasm

Son yıllarda tanımlanan çok nadir yumuşak doku neoplazilerinden biri.

Genellikle:

akral bölgelerde,
subkutan dokuda,
yavaş büyüyen ve bazen ağrılı kitle

şeklinde ortaya çıkıyor.

Morfolojik olarak hyalinize epiteloid bir tümör ve myoepitelyoma benzeri görünüm gösterebiliyor.

Ancak kritik nokta:

Myoepitelyal tümöre benziyor fakat myoepitelyal immünfenotip göstermiyor.

Tanımlayıcı özellik OGT gen rearranjmanı.

Patolog için radar noktası

Morfoloji “myoepithelioma” diyor fakat panel ikna etmiyorsa, özellikle akral subkutan bir lezyonda moleküler tanımlı yeni antiteler düşünülmeli.

13. Pseudoendocrine sarcoma

Bu turun en güzel “görüntüye aldanma” örneklerinden biri.

Tümör özellikle paravertebral yumuşak dokuda ortaya çıkabiliyor ve morfolojik olarak iyi diferansiye nöroendokrin tümör/paraganglioma benzeri görünüm oluşturabiliyor.

Ancak:

keratinler negatif,
nöroendokrin belirteçler negatif,
CTNNB1 mutasyonları mevcut.

Lokal rekürrens oranı yüksek; Pathology Outlines özetinde yaklaşık %43 olarak veriliyor.

Patolog için radar noktası

Morfoloji nöroendokrin diferansiyasyonu çağrıştırıyor fakat:

keratin negatif + nöroendokrin markerlar negatif

ise yalnızca “boyanmadı” deyip geçmemek gerekiyor.

Özellikle uygun anatomik lokalizasyonda pseudoendocrine sarcoma ayırıcı tanıya girmeli.

14. Caldesmon

Burada önemli ayrım iki ana izoform:

h-caldesmon: özellikle düz kas diferansiyasyonu ile ilişkili
l-caldesmon: nonmuscle hücrelerde de bulunabiliyor

Güncellemenin pratik mesajı oldukça yerinde:

Caldesmon tek başına yorumlanmamalı.

Özellikle myoid tümörlerde h-caldesmon, SMA, desmin ve bağlama göre diğer belirteçlerden oluşan bir panel daha anlamlı.

Radar mesajı

Tek pozitif immünohistokimyasal marker üzerinden lineage tayini yapmak yerine panel mantığı.

15. p62

p62 birçok farklı protein agregasyon hastalığında sitoplazmik inklüzyonların komponentlerinden biri.

Örnekler arasında:

Mallory-Denk cisimcikleri,
nörofibriller yumaklar,
Lewy cisimcikleri,
Rosenthal lifleri

yer alıyor.

Aynı zamanda otofaji yolunun değerlendirilmesinde kullanılan bir immünohistokimyasal belirteç.

Boyanma diffüz sitoplazmik veya punktat/dot-like olabilir.

Patolog için radar noktası

p62’yi yalnızca “karaciğer boyası” şeklinde düşünmemek gerekiyor. Protein agregasyonu ve otofaji biyolojisinin kesiştiği çok daha geniş bir kullanım alanı var.

Radarın büyük resmi

Bu üç Pathology Outlines güncellemesinden birkaç genel eğilim çıkıyor.

1. Yumuşak doku patolojisi hızla füzyon temelli hale geliyor

Bu turda aynı anda:

SRF rearranged myoid neoplasm
OGT rearranged mesenchymal neoplasm
pseudoendocrine sarcoma

gibi birkaç yakın zamanda tanımlanmış antitenin yer alması tesadüf değil.

Yumuşak doku tümörlerinde klasik yaklaşım artık giderek şu hale geliyor:

morfoloji → immünfenotip → moleküler olay

Özellikle morfoloji ile immünohistokimyanın tam olarak örtüşmediği olgularda moleküler inceleme yalnızca “ek test” değil, kimi zaman antiteyi tanımlayan test.

2. “Benziyor ama değil” tümörleri artıyor

Bu güncellemelerde birkaç kez aynı problem karşımıza çıkıyor:

OGT rearranged neoplasm → myoepitelyal tümöre benziyor.
Pseudoendocrine sarcoma → nöroendokrin tümöre benziyor.
SRF rearranged neoplasm → klasik myoid tümörleri taklit edebiliyor.
Plaque-like CD34 positive dermal fibroma → DFSP ile karışabiliyor.

Bu nedenle sıra dışı morfoloji + beklenmedik immünfenotip kombinasyonu artık önemli bir moleküler test tetikleyicisi.

3. İmmünohistokimyada “pozitif/negatif” yaklaşımı yeterli değil

PRKAR1A bunun en güzel örneği.

Tümörde boyanma kaybının anlamlı olabilmesi için internal pozitif kontrolün çalışması gerekiyor.

Benzer şekilde caldesmon güncellemesi de tek marker yerine panel yaklaşımının önemini hatırlatıyor.

4. Genetik bilgi yalnızca tümör patolojisine ait değil

Genetik FSGS başlığı bu açıdan önemli.

Renal biyopside gördüğümüz morfolojik patern aynı kalırken hastalığın gerçek sınıflandırması giderek daha fazla:

klinik + morfoloji + genetik

üçlüsüne dayanıyor.

Bu turdan akılda kalması gereken 8 cümle

Çocukluk çağı yüksek dereceli CNS tümörlerinde BCOR ITD akılda tutulmalı.
Genç hastadaki sıra dışı myoid tümörlerde SRF rearranjmanı düşünülebilir.
Akral, hyalinize ve myoepitelyoma benzeri fakat immünfenotipi uymayan tümör OGT rearranged neoplasm olabilir.
Nöroendokrin görünümlü fakat keratin ve nöroendokrin markerları negatif paravertebral tümörde pseudoendocrine sarcoma ayırıcı tanıya girmeli.
PRKAR1A kaybı internal pozitif kontrol olmadan yorumlanmamalı.
CD34 pozitif dermal spindle hücreli tümörlerin tamamı DFSP değildir.
FSGS morfolojik bir paterndir; bazı hastalarda etiolojik tanı genetik incelemeyi gerektirir.
Nadir tümörlerde morfoloji hâlâ başlangıç noktasıdır; fakat giderek daha sık tanının son kelimesini moleküler patoloji söylüyor.

Kaynaklar

Pathology Outlines Blog — 31 August 2026: Textbook Updates
Pathology Outlines Blog — 10 September 2026: Textbook Updates
Pathology Outlines Blog — 14 September 2026: Textbook Updates

Not: Bu yazı Pathology Outlines’ın ilgili güncelleme duyurularındaki içeriklerin patolog gözüyle kısa bir değerlendirmesidir. Primer literatür veya WHO sınıflandırmasının yerine geçmez.

Bu yazı bireysel yorum ve eğitim amaçlıdır; tanı veya raporlama amacıyla kullanılamaz.