Plasenta bazen patoloji laboratuvarında “doğum sonrası ek materyal” gibi görülebilir.
Oysa özellikle:
- fetal gelişme geriliği,
- preeklampsi,
- prematürite,
- fetal distres,
- neonatal sepsis,
- tekrarlayan gebelik kaybı,
- ölü doğum
olgularında plasenta, gebeliğin neden kötü sonuçlandığını açıklayan en değerli organlardan biridir.
Ölü doğum olgularında anlamlı veya katkıda bulunan nedenin plasentada gösterilebildiği oran, kullanılan sınıflama ve olgu grubuna göre oldukça değişken olmakla birlikte yüksektir.
Bu nedenle plasentaya bakarken en kullanışlı yaklaşım:
Kordon → membranlar → fetal yüzey → parankim → bazal plaka → damarlar → villuslar
şeklinde sistematik ilerlemektir.
Önce klinik bilgiyi okuyun
Plasentada morfolojinin anlamı klinik bağlama çok bağımlıdır.
Mümkünse bilinmesi gerekenler:
- Gebelik haftası
- Fetal doğum ağırlığı
- Canlı doğum / ölü doğum
- Ölü doğumsa tahmini fetal ölüm zamanı
- Fetal büyüme geriliği
- Preeklampsi / hipertansiyon
- Diyabet
- Maternal otoimmün hastalık
- Tromboz öyküsü
- Vajinal kanama
- Dekolman şüphesi
- Membran rüptür süresi
- Ateş / maternal enfeksiyon
- Fetal anomaliler
- Hidrops
- Çoğul gebelik
- Kordon anomalisi
- Mekonyum
- Antenatal ultrason bulguları
Özellikle ölü doğumda:
fetal ölüm ile doğum arasındaki süre
histolojinin yorumunu tamamen değiştirebilir.
Makroskopide ilk soru: Plasenta küçük mü, büyük mü?
Plasenta:
- tartılmalı,
- ölçülmeli,
- gebelik haftasına göre değerlendirilmelidir.
Küçük plasenta
Özellikle:
- maternal vasküler malperfüzyon,
- preeklampsi,
- fetal gelişme geriliği
ile ilişkili olabilir.
Büyük plasenta
Ayırıcı tanıda:
- maternal diyabet,
- fetal hidrops,
- enfeksiyon,
- anemi,
- plasental mezenkimal displazi,
- molar değişiklikler
düşünülmelidir.
Ölü doğumdan sonra plasental büyüme durduğu ve involüsyon başlayabildiği için, uzun süre uterus içinde kalmış fetüste plasenta ağırlığının yalnız doğum haftasına göre yorumlanması yanıltıcı olabilir.
1. Göbek kordonu: Sadece “3 damar vardır” demek yetmez
Kordon birçok fetal ölümün ipucunu taşıyabilir.
Bakılması gerekenler:
- Uzunluk
- Çap
- Damar sayısı
- Koiling
- Hiperkoiling / hipokoiling
- Gerçek düğüm
- Striktür
- Tromboz
- Hematom
- Velamentöz insersiyon
- Marjinal insersiyon
- Furkat insersiyon
- Wharton jölesinde azalma
- Mekonyum ilişkili değişiklikler
Kordon kazası düşündüren bulgular
Özellikle:
- gerçek düğüm,
- belirgin hiperkoiling,
- striktür,
- uzun kordon,
- tromboz,
- velamentöz insersiyon
fetal vasküler dolaşımı bozabilir.
Ancak:
Gerçek düğüm görmek tek başına ölüm nedenini kanıtlamaz.
Kordon anomalisi ile birlikte downstream fetal vasküler malperfüzyon bulgularının bulunması çok daha güçlü kanıttır.
Kordonda tromboz varsa
Özellikle umbilikal ven trombozu önemlidir.
Histolojide:
- fibrin,
- organizasyon,
- fibroblastik ingrowth,
- rekanalizasyon
gibi özellikler olayın antemortem olduğunu destekleyebilir.
Ancak ölü doğumdan sonra fetal dolaşım durduğu için zamanla damar obliterasyonu gelişebilir.
Bu nedenle:
Organize, bölgesel tromboz = antemortem olay lehine
Yaygın, uniform damar obliterasyonu = uzun süreli fetal ölüm sonrası değişiklik lehine
düşünülmelidir.
2. Membranlar: Enfeksiyon var mı?
En temel soru:
Akut koryoamniyonit var mı?
Maternal inflamatuvar yanıt genellikle:
subkoryonik bölge → koryon → amniyon
yönünde ilerler.
Bakılması gerekenler:
- Subkoryonit
- Koryoamniyonit
- Nekrotizan koryoamniyonit
- Kronik koryoamniyonit
- Mekonyum pigmenti
- Pigment yüklü makrofajlar
Fetal inflamatuvar yanıt ayrı raporlanmalı
En önemli bulgular:
- Koryonik vaskülit
- Umbilikal flebit
- Umbilikal arterit
- Funisit
Bunlar fetusun enfeksiyona yanıt verdiğini gösterir.
Pratik olarak:
Koryoamniyonit = maternal inflamatuvar yanıt
Koryonik vaskülit/funisit = fetal inflamatuvar yanıt
şeklinde akılda tutulabilir.
Fetal inflamatuvar yanıt, özellikle neonatal sepsis ve fetal etkilenme açısından daha güçlü klinik anlam taşır.
Ölü doğumda koryoamniyonit tuzağı
Fetal ölümden sonra serviks açılabilir ve sekonder ascending enfeksiyon gelişebilir.
Bu durumda:
- membranlarda maternal inflamasyon bulunabilir,
- ancak fetal dolaşım durmuş olduğundan gerçek fetal inflamatuvar yanıt gelişmez.
Dolayısıyla:
Belirgin koryoamniyonit + fetal inflamatuvar yanıt
enfeksiyonun fetal ölümden önce başlamış olduğunu destekler.
Ancak fetal inflamatuvar yanıtın bulunmaması enfeksiyonun ölüm nedeni olmasını tamamen dışlamaz.
Özellikle çok virülan mikroorganizmalar fetal ölüm gelişmeden önce belirgin histolojik yanıt oluşturmaya zaman bırakmayabilir.
3. Mekonyum: Pigment görmek yetmez
Mekonyum:
- membranlarda,
- koryonik plakta,
- Wharton jölesinde
pigment yüklü makrofajlarla görülebilir.
Uzun süreli maruziyette:
mekonyum ilişkili myonekroz
özellikle umbilikal damar duvarlarında gelişebilir.
Burada dağılım önemlidir:
Mekonyum ilişkili myonekroz genellikle amniyon tarafında daha belirgindir.
Ölü doğum sonrası gelişen düz kas piknozu ise daha diffüzdür.
4. Maternal vasküler malperfüzyon (MVM)
Plasentada en önemli patternlerden biridir.
Klinik olarak özellikle:
- preeklampsi,
- kronik hipertansiyon,
- fetal gelişme geriliği,
- plasental yetmezlik,
- ölü doğum
ile ilişkilidir.
Aranması gereken bulgular:
Makroskopik
- Küçük plasenta
- İnfarkt
- Retroplasental hematom
Mikroskopik
- Accelerated villous maturation
- Distal villous hypoplasia
- Artmış syncytial knots
- Decidual arteriopathy
- Spiral arterlerde yetersiz remodeling
- Fibrinoid nekroz
- Atherosis
İnfarkt ne zaman önemli?
Term plasentada birkaç küçük periferik infarkt bulunabilir.
Özellikle:
küçük, periferik ve toplam disk alanının yaklaşık %10'undan azını tutan infarktlar
termde tek başına ciddi patoloji anlamına gelmeyebilir.
Ancak:
- preterm plasentada infarkt,
- santral infarkt,
- yaygın infarkt,
- çok sayıda infarkt
daha anlamlıdır.
Termde disk alanının yaklaşık üçte birine ulaşan yaygın infarkt özellikle fetal ölüm/placental insufficiency açısından ciddi kabul edilmelidir.
Ancak kesin sayıdan çok:
yaygınlık + lokalizasyon + eşlik eden diğer MVM bulguları
birlikte değerlendirilmelidir.
Decidual arteriopathy özellikle aranmalı
Bazal plakta spiral arterlerde:
- mural hipertrofi,
- fibrinoid nekroz,
- akut ateroz,
- damar remodeling yetersizliği
MVM için güçlü bulgulardır.
Özellikle:
küçük plasenta + villöz maturasyon artışı + decidual arteriopathy
kombinasyonu çok anlamlıdır.
5. Fetal vasküler malperfüzyon (FVM)
İkinci büyük vasküler patern:
Fetal dolaşım tarafındaki obstrüksiyon
ile ilişkilidir.
Nedenler arasında:
- umbilikal kordon kompresyonu,
- hiperkoiling,
- gerçek düğüm,
- tromboz,
- velamentöz insersiyon,
- fetal hiperkoagülabilite
yer alabilir.
Erken lezyon
Villous stromal-vascular karyorrhexis
Geç lezyon
- Hipovasküler villuslar
- Avasküler villuslar
- Stem vessel obliteration
- Fetal vasküler tromboz
FVM'de en önemli kelime: Bölgesel
Antemortem fetal damar obstrüksiyonu genellikle:
segmental / fokal / bölgesel
bir patern oluşturur.
Belirli bir chorionic plate veya stem vessel downstream'ında:
- avasküler villuslar,
- vasküler obliterasyon
görülür.
Bu özellik ölü doğum sonrası global involüsyondan ayrımda çok önemlidir.
6. Ölü doğum sonrası değişiklik FVM'yi taklit edebilir
Fetal ölümden sonra fetal dolaşım durur.
Zamanla:
- intravasküler karyorrhexis,
- damar lümen kaybı,
- fibrozis,
- avasküler villuslar
gelişir.
Kabaca:
- İlk saatlerde intravasküler karyorrhexis
- Birkaç gün içinde damar obliterasyonu
- Haftalar içinde yaygın avasküler/fibrotik villuslar
görülebilir.
En pratik ayrım
Gerçek antemortem FVM
→ bölgesel
→ farklı yaşlarda lezyonlar
→ organize tromboz olabilir
FDIU sonrası involüsyon
→ global
→ homojen
→ benzer yaşta değişiklikler.
Uzun süreli fetal retansiyonda ise bu ayrım bazen mümkün değildir.
Rapor buna göre temkinli olmalıdır.
7. Villit var mı?
Villitis of unknown etiology (VUE)
Özellikle:
- maternal lenfositler,
- histiyositler,
- villöz stromal hasar
ile karakterizedir.
Sıklıkla:
- distal villuslar,
- terminal villuslar
tutulur.
Eşlik edebilir:
- avasküler villuslar,
- obliteratif fetal vaskülopati.
Önemli nokta:
VUE rekürren olabilir.
Bu nedenle özellikle yaygın/high-grade olgularda sonraki gebelik açısından klinik önemi vardır.
Enfeksiyöz villit ile VUE ayrılmalı
Enfeksiyöz villitte:
- plazma hücreleri,
- nötrofiller,
- belirgin histiyositik yanıt,
- mikroorganizma
daha fazla görülebilir.
Özellikle:
- CMV
- sifiliz
- toksoplazma
klinik ve morfolojik bağlama göre düşünülmelidir.
8. Chronic histiocytic intervillositis (CHI)
Özellikle önemli ve kolay kaçabilecek bir lezyondur.
Histolojide:
intervillöz boşlukta belirgin maternal histiyosit infiltrasyonu
vardır.
Genellikle:
- CD68/CD163 pozitif histiyositler,
- perivillous fibrin,
- trophoblast injury
eşlik eder.
Yaklaşık olarak intervillöz alanın %5 veya daha fazlasının histiyositlerle tutulması tanı için kullanılan eşiklerden biridir.
Klinik önemi büyük:
- fetal gelişme geriliği,
- tekrarlayan düşük,
- ölü doğum
ile ilişkili olabilir.
Ve:
rekürrens riski yüksektir.
Bu nedenle CHI raporda mutlaka açık belirtilmelidir.
9. Massive perivillous fibrin deposition / maternal floor infarction
Makroskopik olarak:
- beyaz,
- sert,
- düzensiz bantlar,
- “marbled” görünüm
oluşturabilir.
Mikroskopik olarak:
- villusları çevreleyen geniş fibrinoid materyal,
- intervillöz boşluk kaybı
vardır.
Klinik olarak:
- fetal gelişme geriliği,
- gebelik kaybı,
- ölü doğum
ile ilişkili olabilir.
Ayrıca rekürrens gösterebilir.
Ölü doğumda MPFD tuzağı
Uzun süreli FDIU sonrası:
- villuslar involüe olur,
- intervillöz alan çöker,
- perivillöz fibrin artar.
Sonuç:
Gerçek MPFD'yi taklit eden görünüm
oluşabilir.
Gerçek MPFD lehine:
- belirgin makroskopik marbling,
- klinik FGR,
- tekrarlayan gebelik kaybı,
- eşlik eden CHI
daha destekleyicidir.
Uzun süre uterus içinde kalmış fetüste ayrım bazen kesin yapılamaz.
10. Retroplasental hematom / plasental abruption
Bakılması gerekenler:
- retroplasental pıhtı,
- bazal plate ayrılması,
- kompresyon,
- villöz infarkt,
- decidual nekroz.
Klinik:
- ani karın ağrısı,
- vajinal kanama,
- fetal distres
çok değerlidir.
Ancak ölü doğumdan sonra plasenta uterustan kısmen ayrılabilir ve sekonder retroplasental kanama gelişebilir.
Dolayısıyla:
Her retroplasental hematom antepartum abruption değildir.
Organizasyon ve fetal macerasyon derecesi birlikte değerlendirilmelidir.
11. Villöz maturasyon normal mi?
Gebelik haftasına göre değerlendirin.
Accelerated villous maturation
MVM ile ilişkili olabilir.
Ancak:
FDIU sonrası villuslar küçülüp syncytial knotlar arttığı için accelerated maturation taklit edilebilir.
Gerçek MVM lehine:
- küçük plasenta,
- decidual arteriopathy,
- infarkt,
- fetal gelişme geriliği
gibi ek bulgular aranmalıdır.
12. Delayed villous maturation / immatür görünüm
Özellikle:
- maternal diyabet,
- fetal vasküler dolaşım bozuklukları
ile ilişkili olabilir.
Fetal ölüm sonrası uzun süre geçtiğinde bu morfoloji giderek silikleşebilir.
13. Villöz ödem ve Hofbauer hücreleri
Villöz ödem özellikle:
- prematür plasenta,
- hidrops,
- fetal dolaşım bozukluğu,
- enfeksiyon
ile ilişkili olabilir.
Ölü doğum sonrası da gelişebilir.
FDIU sonrası özellikle orta trimesterde:
Hofbauer hücreleri belirginleşebilir.
Bu görünüm:
- kronik villit,
- enfeksiyon,
- metabolik depo hastalığı
ile karışabilir.
Gerçek kronik villitte:
- CD45+ inflamatuvar hücreler,
- lenfositler,
- plazma hücreleri
vardır.
Hofbauer hücre artışı tek başına villit değildir.
14. Fetal hidrops bulguları
Plasentada:
- belirgin villöz ödem,
- büyük plasenta,
- fetal damarlarda eritroblastoz
görülebilir.
Ayırıcı tanıda:
- fetal anemi,
- fetomaternal hemoraji,
- parvovirus,
- kardiyak hastalık,
- kromozomal anomaliler
yer alabilir.
15. Erythroblastosis: Karşılaştığınızda nedenini sorun
Fetal damarlarda çok sayıda nükleuslu eritrosit:
- fetal hipoksi,
- fetal anemi,
- fetomaternal hemoraji,
- fetal hidrops,
- bazı enfeksiyonlar
ile ilişkili olabilir.
Ancak FDIU sonrası damar içinde gelişen karyorrhexis:
eritroblastları taklit edebilir.
Eritroblastların çekirdekleri bütünlüklüdür; postmortem vasküler apoptotik debris ise parçalanmıştır.
16. Genetik / gelişimsel plasenta anomalileri
“Garip villus” gördüğümüzde yalnız maturasyon bozukluğu düşünmemek gerekir.
Molar değişiklik
- Hidatidiform mole
- Partial mole
gerekirse:
p57 + moleküler/genetik inceleme
ile değerlendirilmelidir.
Placental mesenchymal dysplasia
Önemli bir molar taklitçidir.
Makroskopide:
- büyük plasenta,
- kistik/stem villöz değişiklikler,
- geniş ve tortuöz fetal damarlar
görülebilir.
Histolojide:
- büyük hidropik stem villuslar,
- stromal değişiklik,
- belirgin trophoblastic proliferation olmaması
dikkat çeker.
p57'de karakteristik olarak bazı anormal villuslarda:
- trophoblast korunmuş,
- stromal hücrelerde ekspresyon kaybı
görülebilir.
Beckwith–Wiedemann sendromu ile ilişkili olabilir.
17. Plasenta accreta spektrumu
Bazal plak değerlendirilirken:
- decidua var mı?
- villuslar myometriuma komşu mu?
- myometrial lifler mevcut mu?
değerlendirilmelidir.
Ancak:
Dejenere decidual hücreler myometriyal düz kası taklit edebilir.
Düz kas:
- fasiküler,
- fibriller,
- düzenli sitoplazmalı
iken dejenere decidua daha çok tabakalar halinde görülür.
18. Kalsifikasyon: Tek başına önemli değil
Term plasentada kalsifikasyon sık ve çoğu zaman fizyolojiktir.
Ancak belirgin villöz basement membrane kalsifikasyonu:
- fetal ölüm,
- FVM,
- hidrops,
- kromozomal anomaliler
ile görülebilir.
Çok belirgin ve karakteristik örneklerde fetal Bartter sendromu da akla gelebilir.
19. Kronik deciduitis
Deciduada lenfositlerin bulunması tek başına kronik deciduitis değildir.
Normal gebelik deciduasında doğal killer hücreleri ve lenfositler bulunur.
Daha anlamlı kronik deciduitis:
lenfosit artışı + plazma hücreleri
ile desteklenir.
Ayrıca:
- kronik villit,
- kronik koryoamniyonit
ile birlikte olabilir.
Ölü doğum plasentasının en büyük tuzağı: Sebep mi, sonuç mu?
FDIU sonrası plasenta yaşamaya devam eden normal bir organ değildir.
Fetal dolaşım durur.
Ardından:
- hemoliz,
- vasküler karyorrhexis,
- damar obliterasyonu,
- avasküler villuslar,
- syncytial knot artışı,
- perivillöz fibrin,
- fibrozis,
- kalsifikasyon
gelişebilir.
Bunların pek çoğu gerçek plasental hastalıkları taklit eder.
FDIU sonrası en önemli 4 taklit
1. FVM taklidi
FDIU:
global, homojen avasküler villuslar
Gerçek FVM:
bölgesel/segmental avasküler villuslar
2. MVM taklidi
FDIU:
syncytial knot artışı + küçük/fibrotik villuslar
Gerçek MVM:
bunlara ek olarak:
- küçük plasenta,
- decidual arteriopathy,
- infarkt,
- FGR.
3. MPFD taklidi
Uzun süreli FDIU:
yaygın perivillöz fibrin.
Gerçek MPFD:
- marbling,
- klinik FGR,
- tekrarlayan kayıp,
- CHI/VUE eşliği.
4. Enfeksiyon taklidi
FDIU sonrası:
- trophoblast piknozu,
- decidual inflamasyon,
- sekonder maternal inflamatuvar yanıt
görülebilir.
Gerçek enfeksiyon lehine:
uygun maternal + fetal inflamatuvar yanıt
daha değerlidir.
Global mi, bölgesel mi?
Plasenta yorumunda çok güçlü bir soru:
Bu değişiklik tüm diskte mi, yoksa belirli bir damar dağılımında mı?
Global / homojen
Daha çok:
- uzun süreli FDIU sonrası değişiklik,
- sistemik fetal/maternal etkiler.
Fokal / segmental / heterogeneous
Daha çok:
- FVM,
- infarkt,
- kronik villit,
- belirli damar obstrüksiyonu.
Bu ayrım özellikle ölü doğum plasentalarında çok kullanışlıdır.
Patolog için pratik mikroskopi kontrol listesi
Plasentanın preparatlarını değerlendirirken sırayla:
Kordon
- 3 damar?
- vaskülit?
- tromboz?
- Wharton jölesi?
- mekonyum myonekrozu?
Membran
- maternal inflamatuvar yanıt?
- kronik inflamasyon?
- mekonyum?
- pigmentli makrofaj?
Koryonik plak
- fetal vaskülit?
- tromboz?
- damar obliterasyonu?
Villuslar
- gestasyona uygun maturasyon?
- accelerated maturation?
- delayed maturation?
- avasküler villuslar?
- stromal-vascular karyorrhexis?
- villit?
- ödem?
- Hofbauer hücre artışı?
- eritroblastoz?
İntervillöz alan
- fibrin?
- CHI?
- hematom?
- tromboz?
Bazal plaka
- infarkt?
- decidual arteriopathy?
- retroplasental hematom?
- chronic deciduitis?
- myometrium / accreta bulgusu?
Pratik olarak raporda hangi ana başlıkları vermek yararlı?
Plasenta ağırlığı ve gebelik haftasına göre değerlendirme
Göbek kordonu
- damar sayısı
- insersiyon
- koiling
- tromboz / vaskülit
- diğer anomaliler
Ekstraplasental membranlar
- akut inflamasyon
- kronik inflamasyon
- mekonyum
Plasental disk
- maturasyon
- MVM
- FVM
- infarkt
- intervillöz fibrin
- villit
- CHI
- diğer lezyonlar
Bazal plaka
- decidual arteriopathy
- retroplasental hematom
- diğer bulgular
Sonuç / yorum
- Bulguların klinik önemi
- Fetal/neonatal sonuçla olası ilişkisi
- Rekürrens açısından önemli lezyonlar.
Hangi bulgular sonraki gebelik için özellikle önemlidir?
Patolog raporunda özellikle vurgulanması gerekenler:
Maternal vascular malperfusion
Özellikle ağır/yaygınsa.
Chronic histiocytic intervillositis
Yüksek rekürrens potansiyeli.
Villitis of unknown etiology
Özellikle yüksek dereceli/yaygın olgular.
Massive perivillous fibrin deposition
Rekürrens gösterebilir.
Fetal vascular malperfusion
Kordon veya fetal trombotik risk açısından araştırma gerekebilir.
Enfeksiyon
Özellikle spesifik etken gösterilmişse.
Placental mesenchymal dysplasia / molar değişiklik
Genetik değerlendirme gerektirebilir.
Patolog İçin Akılda Kalacak 10 Nokta
1. Plasenta raporuna klinik bilgiyi okumadan başlamayın.
2. Plasenta ağırlığı gebelik haftasına göre yorumlanmalıdır.
3. Kordon anomalisi tek başına “kordon kazası” tanısı koydurmaz; fetal vasküler etkisini arayın.
4. Koryoamniyonit ile fetal inflamatuvar yanıtı ayrı değerlendirin.
5. MVM ve FVM iki temel vasküler hasar paternidir.
6. FVM'de bölgesel/segmental dağılım çok önemli bir ipucudur.
7. VUE, CHI ve MPFD özellikle tekrarlayan kötü gebelik sonuçları açısından önemlidir.
8. Termde az miktarda infarkt, fibrin veya inflamasyon her zaman hastalık değildir.
9. Ölü doğum plasentasında global avasküler villuslar, fibrin ve syncytial knot artışı ölüm sonrası değişiklik olabilir.
10. FDIU'da en önemli soru yalnız “ne görüyorum?” değil:
“Bu değişiklik fetal ölümden önce mi gelişti, yoksa fetal ölümün sonucu mu?”
Sonuç
Plasenta değerlendirmesini onlarca ayrı tanıyı ezberlemek yerine birkaç ana hasar paterni üzerinden düşünmek daha kullanışlıdır:
Enfeksiyon / inflamasyon
Maternal vasküler malperfüzyon
Fetal vasküler malperfüzyon
Kronik immün plasental hastalık
Fibrin birikimi
Kordon patolojisi
Genetik-gelişimsel anormallikler
Bunlara ölü doğumda bir sekizinci başlık eklenmelidir:
Postmortem / macerasyon değişiklikleri.
Asıl patolog katkısı yalnız lezyonları listelemek değildir.
Bulguları:
gebelik haftası + klinik öykü + fetal durum + makroskopi + lezyonun dağılımı
ile birlikte yorumlayıp:
plasental patolojinin gebelik sonucuna gerçekten ne ölçüde katkıda bulunduğunu
ortaya koymaktır.
Kaynaklar
(1) Charles A, Abeysuriya D, Fadia MN, Pomare G, Dahlstrom JE.
Placental pathology in stillbirth.
Pathology. 2026;58:664–678.
DOI: 10.1016/j.pathol.2026.07.002
(2) Khong TY, Mooney EE, Ariel I, et al.
Sampling and definitions of placental lesions: Amsterdam Placental Workshop Group Consensus Statement.
Arch Pathol Lab Med. 2016;140:698–713.
(3) Redline RW, Ravishankar S, Bagby CM, Saab ST, Zarei S.
Four major patterns of placental injury: a stepwise guide for understanding and implementing the 2016 Amsterdam consensus.
Modern Pathology. 2021;34:1074–1092.
(4) Cornish EF, McDonnell T, Williams DJ.
Chronic inflammatory placental disorders associated with recurrent adverse pregnancy outcome.
Front Immunol. 2022;13:825075.
(5) Bazyleva E, van der Meeren LE, Schoots MH, et al.
The Amsterdam Criteria and beyond: development of a standardized structured reporting tool for diagnosis of placental pathology.
Virchows Archiv. 2026;488:595–606.
Etiket: Perinatal Patoloji / Plasenta / MVM / FVM / Koryoamniyonit / Villit / Ölü Doğum