Plasenta İncelemesi: Patolog İçin Sistematik Makroskopi ve Mikroskopi

Plasenta, özellikle fetal gelişme geriliği, preeklampsi, prematürite, yenidoğan enfeksiyonu ve ölü doğum olgularında gebelik sonucunu açıklamaya katkı sağlayabilir. Ancak bir plasental lezyonun varlığı tek başına gebelik sonucunun nedeni olarak yorumlanmamalıdır.

Klinik istemden başlanmalı

Gebelik haftası, fetal doğum ağırlığı, maternal hipertansiyon, enfeksiyon, diyabet, çoğul gebelik, canlı/ölü doğum ve fetal ölümden sonra geçen süre mutlaka öğrenilmeye çalışılmalıdır. Gebelik haftası bilinmeden villus olgunlaşması güvenilir yorumlanamaz.

Makroskopik değerlendirme

Göbek kordonu: Damar sayısı, insersiyon yeri, gerçek düğüm, tromboz, hematom ve yapısal anormallikler.

Membranlar: Tamlık, renk değişiklikleri, opasite ve olası inflamasyon.

Disk: Ağırlık ve gebelik haftası ilişkisi, ölçüler, fetal ve maternal yüz, infarkt, tromboz, retroplasental hematom ve kesit yüzeyindeki başka lezyonlar.

Kordon ve membran örneklerine ek olarak normal görünüşlü parankim ile makroskopik şüpheli alanlar ayrı değerlendirilmelidir. Örnekleme planı Amsterdam konsensusu ve kurum protokolüne uygun olmalıdır.

Maternal vasküler malperfüzyon (MVM)

Desidual arteriopati, infarktlar, villöz maturasyon anomalileri ve plasenta boyutuyla ilişkili bulgular birlikte değerlendirilebilir. MVM, her zaman preeklampsiye özgü değildir; klinik öykü ve gebelik haftası önemlidir.

Fetal vasküler malperfüzyon (FVM)

Fetal damar trombozu, avasküler villus grupları ve fetal dolaşım bozukluğunu düşündüren değişiklikler aranır. Ölü doğum sonrası otoliz veya fetal dolaşımın durmasına bağlı değişiklikler, gerçek antemortem FVM ile karışabilir. Lezyonun dağılımı ve zaman ilişkisi değerlendirilmelidir.

Akut inflamasyon

Akut koryoamniyonitte maternal inflamatuvar yanıt ile fetal damar/kordon tutulumuna eşlik eden fetal inflamatuvar yanıt ayrı raporlanmalıdır. Histolojik koryoamniyonit bulunması, tek başına kültürle gösterilmiş enfeksiyon kanıtı değildir.

Kronik inflamatuvar lezyonlar

Villitis of unknown etiology (VUE), enfeksiyöz villitten ayırıcı tanı gerektirir. Chronic histiocytic intervillositis (CHI) veya yaygın perivillöz fibrin birikimi saptanırsa örnekleme, dağılım ve klinik tekrar öyküsü önemlidir.

Ölü doğumda yorum sınırı

Maserasyon, otoliz ve ölüm sonrası değişiklikler özgül hasar paternlerini taklit edebilir. Lezyonun nedensel rolü kesin değilse raporda “ilişkili olabilir”, “katkıda bulunabilir” gibi kanıt düzeyine uygun ifade kullanılmalıdır.

Rapor için kısa yaklaşım

• Gebelik haftasına göre makroskopik parametreler.
• Maternal/fetal damar hasarı ve dağılımı.
• Akut veya kronik inflamatuvar patern.
• Kordon/membran/hematom özellikleri.
• Önemli lezyonların klinik bağlamla ilişkisi.
• Örnekleme ve yorumlama sınırlılıkları.

Sonuç: Plasental patolojide iyi rapor, terimlerin uzun bir dökümü değil; hangi hasar paterninin ne kadar güvenle saptandığını açıkça anlatan belgedir.

Daha fazlasını oku

Seçilmiş kaynaklar

• Amsterdam Placental Workshop Group – Örnekleme ve lezyon tanımları
• Redline ve ark. Plasental hasar paternlerine yaklaşım
• Charles ve ark. Stillbirth olgularında plasental patoloji

Etiketler: Perinatal Patoloji · Plasenta · MVM · FVM · Koryoamniyonit · Ölü Doğum