Ki-67, birçok neoplazide proliferasyonu gösteren yerleşik bir belirteçtir; ancak miyelodisplastik neoplazilerdeki prognostik değeri yeterince tanımlanmamıştır. Yeni bir Virchows Archiv çalışması, Ki-67 ekspresyonunu kemik iliğindeki farklı hematopoetik serilerde inceleyerek özellikle megakaryosit proliferasyonuna dikkat çekiyor.
Çalışmada yaklaşık 70 MDS veya düşük blastlı AML olgusuna Ki-67 ile CD34, MPO, CD71 ve Faktör VIII çift immünohistokimyasal boyamaları uygulanmıştır.
Megakaryositlerde Ki-67/Faktör VIII birlikte ekspresyonu:
- Daha yüksek kemik iliği blast oranı,
- Yaklaşık üç kat artmış progresyon veya ölüm riski,
- Daha kısa genel sağkalım
ile ilişkili bulunmuştur.
Ki-67 pozitif megakaryosit bulunan olgularda medyan genel sağkalım yaklaşık bir buçuk yıl iken, negatif olgularda üç yılı aşmıştır.
Literatürle Karşılaştırma
Önceki çalışmalar MDS’de artmış veya anormal megakaryositlerin, CD34 ekspresyonunun, kemik iliği fibrozisinin ve artmış mikrovasküler yoğunluğun kötü seyirle ilişkili olabileceğini göstermiştir. Daha yakın tarihli araştırmalarda da megakaryosit fenotipi ve kemik iliği mikroçevresindeki değişikliklerin sağkalım üzerinde etkili olabileceği bildirilmiştir.
Bu çalışma, yalnızca megakaryosit sayısı veya displazisini değil, megakaryositlerin aktif proliferasyonunu değerlendirmesi açısından farklıdır. Bulgular, megakaryositlerin hematopoetik kök hücre nişini ve anjiyogenezi düzenleyen aktif mikroçevre elemanları olduğu görüşüyle uyumludur.
Bununla birlikte güncel MDS prognozunda temel modeller IPSS-R ve özellikle mutasyon verilerini içeren IPSS-M’dir. IPSS-M’nin klasik klinik-sitogenetik modellere göre daha güçlü prognostik ayrım sağladığı geniş serilerde gösterilmiştir. Bu nedenle Ki-67/Faktör VIII boyaması şimdilik bu sistemlerin alternatifi değil, doğrulanması gereken ek bir doku belirteci adayıdır.
Sonuç
Megakaryositlerde Ki-67 ekspresyonu, MDS’de daha yüksek blast oranı ve olumsuz sağkalımla ilişkili yeni bir prognostik bulgu olabilir. Özellikle moleküler incelemeye erişimin sınırlı olduğu ortamlarda uygulanabilir bir immünohistokimyasal belirteç olma potansiyeli taşımaktadır.
Ancak çalışma tek merkezli, retrospektif ve sınırlı sayıda olguya dayanmaktadır; moleküler veriler de değerlendirmeye alınmamıştır. Rutin kullanımdan önce bulgunun güncel WHO/ICC grupları ve IPSS-M ile karşılaştırıldığı geniş, bağımsız serilerde doğrulanması gerekir.
Kaynak
Vara LP, Ferreira CR, Pereira TDM, et al.
Ki-67 Expression in Megakaryocytes: A New Prognostic Marker in Myelodysplastic Syndromes.
Virchows Archiv. 2026. Online ahead of print.
doi:10.1007/s00428-026-04656-2.