Kolon Biyopsisinde Önce Hasar Paternini Tanımlayın: GIPAD'dan Pratik Çıkarımlar
Kolon biyopsisinde kriptit, erozyon veya artmış eozinofil görmek belirli bir hastalığın adı değildir. Özellikle kronik mimari bozukluk olmayan kolitlerde, morfolojik paterni tanımlayıp klinik ayırıcı tanıyla ilişkilendirmek yanlış kesin tanı riskini azaltır.
İlk soru: Kronisite var mı?
Kriptlerde dallanma, kısalma, düzensiz dağılım, bazal plazmositoz ve başka kalıcı yapısal değişiklikler kronik hasarı düşündürebilir. Tek biyopside bu bulgular bulunmaması, erken veya tedavi edilmiş İBH'yi tümüyle dışlamaz.
Fokal aktif kolit
Yalnız bazı kriptlerde nötrofilik aktivite görülmesi fokal aktif kolit paternidir. Enfeksiyon, ilaç/NSAİİ etkisi, barsak hazırlığı, erken İBH ve başka nedenlerle görülebilir.
Raporda “Crohn hastalığı” diye doğrudan tanı koymak yerine, klinik öykü ve endoskopik dağılım sorulmalıdır.
İskemi benzeri ve apoptotik hasar
İskemi benzeri patern, yalnız makrovasküler iskemiyle oluşmaz; ilaçlar, enfeksiyonlar ve sistemik hipoperfüzyon gibi farklı bağlamlarda görülebilir.
Artmış kript apoptozu GVHD, ilaç toksisitesi, immün kontrol noktası inhibitörleri ve başka süreçlerde saptanabilir. Apoptozu görmek tek başına GVHD tanısı değildir.
Eozinofil artışı
Kolon bölgesine göre doğal eozinofil yoğunluğu değişir. Bu nedenle tek yüksek büyütme alanı üzerinden evrensel “eozinofilik kolit” tanısı yapılmamalıdır. Eşlik eden epitel hasarı, dağılım, ilaçlar ve parazit/enfeksiyon olasılığı değerlendirilir.
Mikroskobik kolitte doğru örnekleme
Lenfositik veya kollajenöz kolitte yüzey epitelini ve subepitelyal kollajen bandı iyi oryante alanlarda değerlendirin. Segmentler arasında bulgu farklılığı olabilir; çoklu biyopsi ve klinik korelasyon önemlidir.
Rapor örneği
Kolon mukozasında kript mimarisi büyük ölçüde korunmuş olup fokal kriptit izlenmiştir. Bulgular özgül olmayan fokal aktif kolit paternindedir. Enfeksiyon, ilaç etkisi, barsak hazırlığı ve erken/tedavi edilmiş inflamatuvar bağırsak hastalığı klinik bağlamda değerlendirilmelidir.
Sonuç: Önce hasar paterni, ardından olası neden. Klinik veri eksikse histolojik bulgunun açıklayamadığı noktaları da raporda belirtin.
Daha fazlasını oku
Kaynaklar
Etiketler: Gastrointestinal Patoloji · Kolit · GIPAD · Fokal Aktif Kolit · İlaç Hasarı