Günün öne çıkan WHO gastrik NET sınıflama güncellemesi ayrı yazıda ele alındı. Onu diğer yayınlardan ayıran nokta, doğrudan tanısal kategori ve tedavi yoğunluğu üzerinde etkili olabilecek yeni bir çerçeve sunmasıydı.
Kalan yüksek sinyalli çalışmalar; dijital patoloji öncesi H&E standardizasyonunu, metastazlarda HER2 değişkenliğini, NET–NEC ayrımında c-MYC’yi, Hirschsprung cerrahisindeki frozen kesit stratejisini, HG-PanIN şüphesindeki tanısal belirsizliği ve pankreas kanserinde örnek yönetimini gündeme getiriyor.
H&E kalitesi, dijital patolojinin görünmeyen darboğazı
Fransız ulusal dış kalite değerlendirme verilerinde, 2019-2024 arasında preparatların doku ve yıla göre değişmek üzere dörtte birine varan bölümünde kesit kalınlığı, gerilme veya mikrotomi kaynaklı kusurlar saptandı; suboptimal boyanma oranı yaklaşık %8-24 arasındaydı. Çalışmanın güçlü mesajı, yapay zekâ uygulamalarının standardizasyon eksikliğini sonradan telafi etmesine güvenilmemesi gerektiği. WSI veya algoritma doğrulamasından önce kesit ve boyama kalitesinin ölçülebilir laboratuvar göstergeleriyle izlenmesi gerekiyor.
Karaciğer metastazında HER2 yeniden değerlendirilmeli
Metastatik meme kanseri kohortunda HER2-low tümörler daha çok hormon reseptörü pozitif/luminal fenotiple ve karaciğer metastazlarıyla ilişkiliydi. HER2-pozitif primerden HER2-negatif metastaza dönüşüm en sık karaciğerde görüldü ve HER2 kaybı daha kötü sağkalımla bağlantılıydı. Bulgular, özellikle karaciğer metastazında güncel tedavi seçimini primer tümördeki eski HER2 sonucuna dayandırmak yerine metastatik dokuda yeniden değerlendirme yapılmasını destekliyor. Özet kohort büyüklüğünü vermediğinden, etki büyüklüğünün değerlendirilmesi için tam metin gerekli.
c-MYC, NET–NEC sınırında destekleyici bir işaret
Çok merkezli 1.380 nöroendokrin neoplazmlı seride c-MYC pozitifliği NEC’lerin %43’ünde, NET ve pulmoner karsinoidlerin ise yalnızca %2’sinde bulundu. Ekspresyon özellikle büyük hücreli NEC, MiNEN ve gastroenteropankreatik NEC’lerde belirgindi; sağkalımla ilişki göstermedi. Güçlü c-MYC boyanması sınırda bir olguda NEC lehine destek sağlayabilir, ancak bazı G3 NET’lerde de ekspresyon görüldüğünden tek başına ayırıcı tanı belirteci olarak kullanılmamalı.
Hirschsprung cerrahisinde çevresel frozen kesit
Tek merkezli 134 pull-through ameliyatında anastomoz seviyesinden alınan çevresel “donut” biyopsilerin frozen ve kalıcı kesit uyumu %97 idi. Ek proksimal örnekleme, olguların yaklaşık onda birinde geçiş zonundan pull-through yapılmasını önledi. Sonuçlar çevresel ganglion hücresi dağılımı ile hipertrofik submukozal sinirlerin birlikte değerlendirilmesinin intraoperatif karar desteğini güçlendirebileceğini gösteriyor; ancak çalışma retrospektif ve kanıt düzeyi IV.
HG-PanIN şüphesinde iki yönlü tanısal risk
Dört merkezde HG-PanIN şüphesiyle rezeke edilen 94 hastanın yaklaşık %28’inde benign lezyon, %47’sinde in situ karsinom ve %26’sında invaziv karsinom bulundu. Radyolojik olarak tipik olgular bile benign ve invaziv hastalığı güvenle ayıramadı. Pankreatik sıvı sitolojisinin pozitif prediktif değeri yüksekken negatif olguların çoğunda malign lezyon bulunması, pozitif sonucun değerli fakat negatif sitolojinin dışlayıcı olmadığını gösteriyor.
Pankreas örneklerinde preanalitik standardizasyon
AISP uzlaşı belgesi; PDAC örneklerinin alınması, taşınması, işlenmesi ve saklanmasındaki değişkenliğin genomik analizden organoid üretimine, immünfenotiplemeden uzamsal yöntemlere kadar çok sayıda platformu etkilediğini vurguluyor. Patoloji laboratuvarları açısından temel çıktı, örnek türü ve hedef analize göre tanımlanmış preanalitik iş akışlarının kurumlar arası karşılaştırılabilirlik için gerekli olması. Özet operasyonel eşik ve süreleri vermediğinden, yerel SOP güncellemesi için tam metindeki öneriler görülmeli.
Kaynaklar
- H&E preparation quality and digital pathology. PMID: 42730840. PubMed
- HER2-low metastatic breast cancers and biomarker discordance. PMID: 42730841. PubMed
- c-MYC expression in 1,380 neuroendocrine neoplasms. PMID: 42730951. PubMed
- Frozen circumferential biopsies in Hirschsprung disease. PMID: 42731668. PubMed
- Outcomes after resection of suspected high-grade PanIN. PMID: 42732020. PubMed
- AISP pancreatic cancer biospecimen position statement. PMID: 42731958. PubMed