Glandüler Odontojenik Kist: İntraosseöz Mukoepidermoid Karsinom Tuzağı
Glandüler odontojenik kist (GOC) nadir bir çene kistidir. En önemli zorluk, histolojik bulguların odaklar arasında değişmesi ve santral/intraosseöz mukoepidermoid karsinomla örtüşebilmesidir.
Radyoloji ve örnekleme
Mandibulada, özellikle anterior yerleşimde görülebilir; ancak diğer çene bölgeleri de tutulabilir. Uniloküler veya multiloküler radyolüsensi söz konusu olabilir. Radyolojik büyüklük ya da multilokülarite tek başına malignite göstermez.
Kist duvarı boyunca morfoloji değişebildiğinden sınırlı örneklemede tanısal bulgular kaçabilir. Yeterli örnekleme önemlidir.
Histolojik bulgular
- Değişken kalınlıkta nonkeratinize skuamöz epitel.
- Yüzeyde hobnail benzeri hücreler.
- İntraepitelyal mikrokistler ve duktus benzeri boşluklar.
- Yer yer muköz/goblet veya silli hücreler.
- Fokal epitelyal kalınlaşmalar ve plaque/whorl yapıları.
Bu bulguların tek tek hiçbiri tüm olgular için tam özgül değildir. Birden fazla özelliğin birlikteliği ve tüm duvarın mimarisi daha değerlidir.
En önemli ayırıcı tanı: Santral mukoepidermoid karsinom
Gerçek solid/infiltratif epitelyal alanlar, sitolojik malignite bulguları ve kistik yüzeyi aşan neoplastik büyüme santral mukoepidermoid karsinom olasılığını güçlendirir.
CRTC1/3::MAML2 gibi füzyonların gösterilmesi uygun olgularda mukoepidermoid karsinom lehine yardımcı olabilir. Ancak negatif füzyon analizi maligniteyi kesin dışlamaz; test kapsamı ve doku kalitesi dikkate alınmalıdır.
Dentigeröz kist, lateral periodontal/botryoid odontojenik kist ve muköz metaplazi gösteren diğer odontojenik kistler de ayırıcı tanıya alınmalıdır.
Rapor ve klinik izlem
Lezyonun kistik yapısı, epitelin glandüler özellikleri ve varsa solid/infiltratif odaklar tanımlanmalıdır. Büyük, multiloküler veya nüks etmiş olgularda örnekleme ve görüntüleme yeniden gözden geçirilmelidir. GOC'de lokal nüks olasılığı bulunduğu için klinik-radyolojik takip önemlidir.
Sonuç: GOC tanısı tek bir goblet hücresine veya duktus benzeri boşluğa dayanmaz. Özellikle santral mukoepidermoid karsinom ihtimali yeterli örneklemeyle değerlendirilmelidir.
Daha fazlasını oku
Kaynaklar
- Bishop JA, et al. Glandular odontogenic cysts lack MAML2 rearrangements. Head Neck Pathol. 2014.
- Keerthika R, et al. CRTC1/3::MAML2 in GOC ve intraosseöz mukoepidermoid karsinom ayırıcı tanısı. Head Neck Pathol. 2023.
- WHO odontojenik lezyon sınıflamasındaki değişiklikler
Etiketler: Oral Patoloji · Odontojenik Kist · GOC · MAML2 · Mukoepidermoid Karsinom