Günün öne çıkan meme atipisi–LCIS kılavuzu ayrı yazıda ele alındı; onu diğer yayınlardan ayıran özellik, doğrudan eksizyon, izlem ve cerrahi sınır kararlarını değiştirebilecek ortak uzmanlık önerileri sunmasıydı.
Kalan yüksek sinyalli çalışmalar; CLDN18.2 IHK eşiğinin hasta seçimine etkisini, meningiomlarda moleküler risk dağılımını, yeni tanımlanan agresif bir testiküler tümörü, ATA 2025’in cerrahi kapsam üzerindeki etkisini ve rutin H&E’den moleküler bilgi çıkaran yapay zekâ modellerini öne çıkarıyor.
Claudin 18.2 (CLDN18.2): Boyanma varlığı kadar eşik de önemli
Gastrik ve gastroözofageal bileşke adenokarsinomlarından oluşan 564 rezeksiyonluk seride tümörlerin %59’unda herhangi bir CLDN18.2 membranöz boyanması görüldü. Tedavi seçiminde kullanılan yüksek eşikle, yani tümör hücrelerinin en az %75’inde orta-kuvvetli boyanmayla pozitiflik gastrik tümörlerde %20, GEJ tümörlerinde %27 düzeyindeydi.
Pratik karşılığı: Patoloji raporunda yalnızca “pozitif/negatif” demek yeterli olmayabilir; kullanılan antikor, boyanma şiddeti, hücre yüzdesi ve karar eşiği izlenebilir biçimde belirtilmeli. Çalışma rezeksiyon materyaline dayanıyor ve tedavi yanıtını ölçmüyor; bu nedenle düşük ekspresyonlu hastaların hedefe yönelik tedaviden yarar göreceğini tek başına kanıtlamıyor.
Meningiomlarda morfoloji ötesi risk haritası
Prospektif ve ardışık 1.104 tümör örneğinin genomik profillenmesinde Asyalı erkeklerde 1p, 6q ve 14q kayıpları, 1q kazanımı ve homozigot CDKN2A/B delesyonu gibi yüksek riskli değişiklikler daha sık bulundu. Kadınlarda ise TRAF7, AKT1 ve PIK3CA varyantları gibi daha elverişli özellikler zenginleşmişti.
Pratik karşılığı: Meningiom raporlamasında morfolojik dereceyi kopya sayısı değişiklikleri ve kritik kısa varyantlarla tamamlamanın değeri güçleniyor. Ancak sonuçlar tek bir ABD merkezinden ve demografik alt gruplardan geliyor; demografik özellikler bireysel risk belirleyicisi olarak kullanılmamalı.
Leydig Hücreli Tümörü Taklit Edebilen Agresif Bir Testiküler Tümör
Yeni tanınan inflamatuvar ve nested testiküler seks kord tümörüne ait 13 olguluk çok merkezli seride, tümörlerin 12’sinde EWSR1::ATF1 füzyonu veya EWSR1 yeniden düzenlenmesi gösterildi. İzlemi bulunan sekiz hastanın yedisinde retroperitoneal lenf nodu metastazı gelişti.
Nested büyüme, yoğun inflamasyon, kalın kollajenöz stroma ve bazen Leydig hücreli tümörü andıran görünüm tanısal tuzak oluşturuyor. İnhibin-α, SF1, CD30, keratin ve EMA birlikte eksprese edilebiliyor; germ hücre belirteçleri ise negatif. Uygun morfolojide RNA tabanlı füzyon testi veya EWSR1/ATF1 FISH tanıyı destekleyebilir. Seri küçük olsa da yüksek metastaz oranı yanlış benign sınıflandırmanın önemini artırıyor.
ATA 2025 Daha Fazla Hastayı Hemitiroidektomiye Uygun Kılıyor
Diferansiye tiroid karsinomlu 86 hastanın nihai histopatolojiyle geriye dönük yeniden sınıflandırılmasında hemitiroidektomi uygunluğu ATA 2015’e göre %61’den ATA 2025’e göre %81’e yükseldi. Tamamlayıcı tiroidektomi endikasyonu ise %44’ten %29’a geriledi.
Pratik karşılığı: Tümör tipi, çapı, invazyon bulguları, multifokalite ve nodal durum gibi patolojik ayrıntıların eksiksiz raporlanması, daha konservatif cerrahinin güvenli uygulanmasında daha da belirleyici hale geliyor. Çalışmanın nihai patolojiye dayalı geriye dönük bir yeniden sınıflandırma olması ve uzun dönem onkolojik sonuç içermemesi önemli sınırlılıklar.
H&E’den Moleküler Veri: Güçlü Sinyal, Henüz Klinik Test Değil
Endometrium kanserinde 3.293 hastayı kapsayan karşılaştırmada yedi patoloji temel modeli morfolojik, moleküler ve prognostik görevlerde değerlendirildi. En iyi model göreve göre değişse de önde gelen temel modeller, yalnızca endometrium kanseriyle eğitilmiş modele üstünlük sağladı.
Ayrı bir çalışmada CarHE, rutin H&E görüntülerinden uzamsal transkriptomik örüntüleri tahmin etti; 880 akciğer kanserli hastadaki model özellikleri hastalıksız sağkalımla ilişkiliydi. Bu çalışmalar dijital slaytların moleküler ön taramadaki potansiyelini gösteriyor, fakat bağımsız laboratuvar doğrulaması, standardizasyon ve prospektif klinik yarar kanıtlanmadan moleküler testlerin yerini alamaz.
Kaynaklar
- CLDN18.2 IHK profili, PMID: 42617745
- Meningiomlarda prospektif genomik profilleme, PMID: 42616658
- İnflamatuvar ve nested testiküler seks kord tümörü, PMID: 42617744
- ATA 2015–2025 hemitiroidektomi karşılaştırması, PMID: 42615792
- Endometrium kanserinde patoloji temel modelleri, PMID: 42617746
- CarHE ile H&E’den uzamsal transkriptomik tahmini, PMID: 42615562
Bu yazı bir literatür özetidir; bireysel tıbbi öneri değildir.