BCL6, germinal merkez B hücrelerinin çoğalmasını, DNA hasarına yanıtını ve plazma hücresine farklılaşmasını düzenleyen önemli bir transkripsiyon baskılayıcısıdır. BCL6 gen yeniden düzenlenmesi en sık agresif B hücreli lenfomalarda görülmekle birlikte, foliküler lenfomaların bir bölümünde ve marjinal zon lenfomalarının küçük bir alt grubunda da saptanabilir.
Tanısal açıdan temel mesaj şudur:
BCL6 yeniden düzenlenmesi foliküler lenfomaya özgü değildir ve tek başına lenfoma alt tipini belirlemez.
Foliküler Lenfomada BCL2 Durumu
BCL6 yeniden düzenlenmesinin anlamı, eşlik eden BCL2 yeniden düzenlenmesine göre değişir.
BCL2 ve BCL6 yeniden düzenlenmelerini birlikte taşıyan olgular genellikle konvansiyonel BCL2-yeniden düzenlenmiş foliküler lenomanın özelliklerini korur. Bu grupta BCL6 değişikliği çoğunlukla ikincil bir genetik olay olarak değerlendirilir.
Tanısal güçlük daha çok BCL2 yeniden düzenlenmesi bulunmayan, BCL6-yeniden düzenlenmiş olgularda ortaya çıkar. Bu tümörlerde:
- Düzensiz veya serpijinöz folliküller,
- Floral ya da kısmen diffüz büyüme,
- Marjinal zon benzeri hücreler,
- Plazmasitik farklılaşma,
- Artmış büyük hücre oranı
görülebilir.
İmmünfenotip de klasik foliküler lenfomadan sapabilir. CD10 zayıf veya negatif, BCL2 negatif, MUM1 ise pozitif olabilir. Bu görünüm özellikle nodal marjinal zon lenfomasıyla örtüşme yaratır.
Marjinal Zon Lenfomasında BCL6
Marjinal zon lenfomalarının küçük bir bölümünde BCL6 ekspresyonu veya yeniden düzenlenmesi görülebilir. Bildirilen olgular daha çok splenik ve büyük hücreden zengin ekstranodal marjinal zon lenfomalarıdır. Nodal marjinal zon lenfomasındaki sıklığı ve biyolojik önemi ise henüz yeterince tanımlanmamıştır.
Bu nedenle BCL6 pozitifliği ya da BCL6 yeniden düzenlenmesi, marjinal zon lenfomasını dışlamak için kullanılmamalıdır.
İmmünfenotipik ve Moleküler Örtüşme
Foliküler lenfoma ile marjinal zon lenfomasının ayrımında tek bir belirteç yeterli değildir.
CD10, BCL6, HGAL, LMO2 ve MEF2B gibi birden fazla germinal merkez belirtecinin birlikte ekspresyonu foliküler lenfomayı destekler. MNDA, IRTA1 ve MUM1 gibi postgerminal merkez belirteçleri ise marjinal zon farklılaşması lehine yardımcı olabilir. Ancak bu belirteçlerin hiçbiri tamamen özgül değildir.
Moleküler düzeyde de örtüşme vardır. Bazı BCL2-negatif/BCL6-yeniden düzenlenmiş foliküler lenfomalar klasik foliküler lenfoma ilişkili değişiklikler taşırken, bazıları NOTCH2, TNFAIP3 veya KLF2 gibi marjinal zon lenfomasında görülen değişiklikleri gösterebilir.
Bu heterojenlik, BCL6-yeniden düzenlenmiş indolent B hücreli lenfomaların tek ve ayrı bir biyolojik antite oluşturmadığını düşündürmektedir.
Patolog İçin Temel Mesajlar
- BCL6 yeniden düzenlenmesi foliküler lenomaya özgü değildir.
- BCL2 durumu, BCL6 yeniden düzenlenmesinin yorumunu önemli ölçüde değiştirir.
- CD10 negatifliği foliküler lenfomayı dışlamaz.
- BCL6 pozitifliği marjinal zon lenfomasını dışlamaz.
- Marjinal zon ve plazmasitik farklılaşma, BCL6-yeniden düzenlenmiş foliküler lenfomada görülebilir.
- Morfoloji, geniş immünfenotipik panel ve moleküler bulgular birlikte değerlendirilmelidir.
- Bu olgular henüz bağımsız bir lenfoma antitesi olarak kabul edilmemektedir.
Sonuç
BCL6 yeniden düzenlenmesi, foliküler lenfoma ile marjinal zon lenfoması arasındaki sınırı tek başına netleştiren bir bulgu değildir. Özellikle BCL2 yeniden düzenlenmesi bulunmayan olgular, germinal merkez ve postgerminal merkez özelliklerini birlikte taşıyan heterojen bir spektrum oluşturabilir.
Bu nedenle tanı, BCL6 FISH sonucuna değil; mimari, hücresel kompozisyon, immünfenotip, BCL2 durumu ve mümkün olduğunda moleküler profile dayanmalıdır.
Kaynak
Pâris L, Chassagne-Clement C, Bachy E, et al.
Oncogenic Role of BCL6 Rearrangement: A Focus on Follicular and Marginal Zone Lymphomas.
Modern Pathology. 2026;101055. Online ahead of print.
doi:10.1016/j.modpat.2026.101055.