Barrett özofagusunda bazal kript displazisi (BCD), yüzey epiteli olgun görünmesine rağmen kriptlerin bazal bölümlerinde displastik değişikliklerin bulunduğu bir paterndir. Yüzey olgunlaşmasının korunması displaziyi dışlamaz.
Morfolojik Bulgular
- Yüzey olgunlaşması korunmuştur.
- Nükleer atipi ağırlıklı olarak kript tabanlarındadır.
- Nükleer büyüme, hiperkromazi, tabakalanma ve polarite kaybı görülebilir.
- Bazal kriptlerde mitotik aktivite, dallanma ve sıkışma izlenebilir.
- Belirgin villiform yüzey mimarisi genellikle bulunmaz.
Ayırıcı tanı: Reaktif ve rejeneratif atipi. Özellikle inflamasyon ve yüzey erozyonu bulunan biyopsilerde dikkatli olunmalıdır.
p53 İmmünohistokimyası
BCD şüphesinde p53 kullanımı güçlü bir tanısal yardımcıdır. Ancak tek başına displazi tanısı koydurmaz.
| p53 paterni | Yorum |
|---|---|
| Wild-type | Heterojen, zayıf-orta nükleer boyanma; displaziyi dışlamaz. |
| Aşırı ekspresyon | Güçlü, blok tarzında nükleer boyanma; morfolojik displaziyi destekler. |
| Null patern | İç kontroller pozitifken epitelde tam boyanma kaybı; anormal patern olarak değerlendirilir. |
Önemli: Null patern ile wild-type ekspresyon birbirine karıştırılmamalıdır.
Günlük Tanı Pratiğinde
- Önce H&E kesitlerinde kript tabanlarını değerlendirin.
- BCD veya reaktif atipi ayrımında p53 uygulayın.
- p53 boyanan bezleri H&E'deki karşılıklarıyla karşılaştırın.
- Morfolojik displazi + anormal p53, displazi tanısını güçlü biçimde destekler.
- Wild-type p53, morfolojik displaziyi dışlamaz.
- Morfolojik displazi olmadan anormal p53 görülmesi, otomatik olarak düşük dereceli displazi (LGD) tanısı koydurmaz.
Akılda Kalması Gerekenler
- Yüzey olgunlaşması displaziyi dışlamaz.
- p53 aşırı ekspresyonu ve null patern anormaldir.
- p53 boyanmasının şiddeti displazi derecesini belirlemez.
- Tanıda morfoloji önceliklidir.
- Kuşkulu olgularda gastrointestinal patoloji uzmanı değerlendirmesi önerilir.
Kaynaklar
- Chetty R. Basal crypt dysplasia in Barrett's oesophagus: an update on pathology and use of p53 immunohistochemistry with practical guidelines and tips. Pathology. 2026. https://doi.org/10.1016/j.pathol.2026.09.007
- Januszewicz W, et al. The utility of P53 immunohistochemistry in the diagnosis of Barrett's oesophagus with indefinite for dysplasia. Histopathology. 2022;80:1081–1090.
- Weusten BLAM, et al. Diagnosis and management of Barrett esophagus: ESGE Guideline. Endoscopy. 2023;55:1124–1146.
- Lomo LC, et al. Crypt dysplasia with surface maturation: a clinical, pathologic, and molecular study of a Barrett's esophagus cohort. Am J Surg Pathol. 2006;30:423–435.