Akciğer tümörlerinin tanısında bazen yalnızca İİA yayması, sitospin veya hücre bloğu bulunur. Bu örneklerde TTF-1, p40, ALK ve ROS1 gibi belirteçlerin değerlendirilmesi önemlidir. Ancak boyanın sonucu kadar preparatın nasıl hazırlandığı da önem taşır.
Fiksasyon neden kritik?
IASLC Sitoloji Çalışma Grubu'nun çok laboratuvarlı araştırması, farklı sitolojik hazırlama yöntemlerinin immünositokimya performansını belirgin şekilde etkileyebildiğini gösterdi.
Çalışmada Pap boyalı, bazı alkol bazlı fiksatiflerle hazırlanmış preparatlar daha iyi performans gösterirken PreservCyt ile fikse edilen ve havada kurutulan bazı preparatlarda yetersiz boyanma daha sık görüldü.
Bu sonuç, söz konusu preparatların her laboratuvarda kullanılamayacağı anlamına gelmez. Asıl sorun, bir preparat türünde doğrulanmış yöntemin başka bir hazırlama türünde aynı performansı gösterdiğinin varsayılmasıdır.
Hücre bloğu da tamamen güvenli mi?
Ayrı bir akciğer karsinomu araştırmasında, sitolojik hücre bloklarıyla histolojik örneklerde bazı prediktif immünohistokimyasal belirteçlerin pozitiflik dağılımları farklı bulundu.
Özellikle MET ve PD-L1 açısından saptanan farklılıklar, hücre bloğunun FFPE olarak işlenmesinin tek başına yöntem eşdeğerliğini garanti etmediğini düşündürüyor.
Ancak bu karşılaştırma, farkın yalnızca fiksatiften kaynaklandığını kanıtlamaz; örnek seçimi ve tümör heterojenliği de etkili olabilir.
Laboratuvarda nasıl yaklaşmalı?
- İmmünositokimya isteminde preparat türü ve fiksasyon yöntemini belirtin.
- Antikorun o preparat türü için yerel validasyonunu kontrol edin.
- İç ve dış kontrolleri değerlendirmeden negatif sonuç yorumlamayın.
- Kuşkulu veya beklenmedik negatiflikte alternatif preparat ya da uygun hücre bloğunu değerlendirin.
- Sınırlı materyalde gereksiz geniş boyama panelinden kaçının; moleküler analiz için materyal koruyun.
Pratik sonuç
Sitolojik preparatta negatif immünboyanma, uygun yöntem ve kontrollerle doğrulanmadıkça kesin biyolojik negatiflikle eşdeğer değildir.
Özellikle hedefe yönelik tedavi seçimini etkileyen testlerde, örneğin hazırlanma yöntemi raporun analitik güvenilirliğinin bir parçası olmalıdır.
Referanslar
- IASLC çok laboratuvarlı ICC değerlendirmesi, Cancer Cytopathology (2026). [PMID: 42865068](https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/42865068/).
- Akciğer hücre bloklarında prediktif İHK değişkenliği, Cancer Cytopathology (2026). [PMID: 42851084](https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/42851084/).
- Küçük akciğer örneklerinde morfoloji ve yardımcı testlerin birlikte kullanımı, Cancer Cytopathology (2026). [PMID: 42902931](https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/42902931/).
Etiketler: Blog Tanısal Yaklaşım Sitopatoloji Akciğer Patolojisi İmmünositokimya