Gastrointestinal karma nöroendokrin-nöroendokrin dışı neoplazileri ele alan yeni derleme, 2026 WHO yaklaşımında MiNEN tanımının iki ayrı morfolojik bileşen ve her biri için en az %30’luk eşik üzerinden sürdüğünü bildiriyor. İç içe geçmiş çift yönlü farklılaşma için ise amfikrin-benzeri karsinom kavramı tanımlanıyor.
MiNEN tanısı için iki ayrı komponent görülmeli
MiNEN, nöroendokrin ve nöroendokrin dışı iki morfolojik olarak tanınabilir komponentten oluşmaya devam ediyor. Her komponentin tümörün en az %30’unu oluşturması ve nöroendokrin komponentin uygun immünohistokimyasal belirteçlerle doğrulanması gerekiyor.
Yalnızca adenokarsinom içinde nöroendokrin belirteç pozitifliği MiNEN tanısı için yeterli değil. Nöroendokrin karsinoma eşlik eden diğer bölüm yalnız prekürsör veya intramukozal lezyondan ibaretse de tümör MiNEN sayılmıyor. Böyle bir olguda “adenomdan gelişen nöroendokrin karsinom” gibi bileşenleri açıkça tarif eden bir ifade daha uygun.
Yeni kavram: Amfikrin-benzeri karsinom
Amfikrin-benzeri karsinomda iki farklılaşma hattı MiNEN’deki gibi ayrı alanlar oluşturmaz; aynı hücrelerde veya morfolojik olarak benzer hücrelerde iç içe geçer.
Pratik ayrım şu soruyla başlıyor:
- Tümörde haritalanabilen iki ayrı morfolojik komponent mi var?
- Yoksa aynı hücre popülasyonu iki farklılaşma yönünü birlikte mi taşıyor?
Her iki durumda da immünohistokimya gerekli; ancak sınıflandırmayı belirleyen ilk basamak boyanma yüzdesi değil, morfolojik organizasyon.
Raporlamaya etkisi
Raporda ayrı komponentlerin morfolojisi ve yaklaşık oranı, her komponentin derecesi, nöroendokrin farklılaşmayı destekleyen bulgular ve nöroendokrin dışı bölümün invaziv mi yoksa yalnız prekürsör düzeyinde mi olduğu belirtilmeli.
Küçük biyopsilerde %30 eşiğinin tüm tümöre güvenle uygulanamayacağı ayrıca akılda tutulmalı. Moleküler verilerin ortak bir prekürsörü desteklemesi de bu lezyonların basit bir “çarpışma tümörü” olarak görülmemesi gerektiğini düşündürüyor.
Kanıtın sınırı
Bu yayın prospektif bir sonuç çalışması değil, güncel sınıflama değişikliklerini sentezleyen anlatısal bir derleme. Amfikrin-benzeri karsinom teriminin gözlemciler arası tekrarlanabilirliği ve klinik karşılığı daha geniş serilerde doğrulanmalı.
Pratik sonuç
MiNEN için iki ayrı morfolojik komponent ve her biri için en az %30’luk oran aranmalı. Çift yönlü farklılaşma aynı hücrelerde iç içeyse amfikrin-benzeri karsinom çerçevesi düşünülmeli. İmmünohistokimya morfolojiyi doğrular; onun yerini almaz.
Kaynaklar
- Mixed neuroendocrine-non-neuroendocrine neoplasms, amphicrine-like carcinoma and related lesions: a review of changes in classification and current concepts. Histopathology. PMID: 42815537. PubMed