Patolojide ileri teknoloji kullanımının temel sorunu yalnızca moleküler veya görüntüleme verisi elde etmek değildir. Örneğin tümörü temsil etmesi, testin teknik sınırlarının bilinmesi ve sonuçların morfolojiyle doğrulanması gerekir.
Yeni çalışmalar bu yaklaşımı farklı organ sistemlerinde destekliyor.
Renal Kitle Biyopsisinde Moleküler Profil
Renal kitle biyopsileri yalnızca morfolojik sınıflandırma için değil, DNA, RNA ve protein düzeyinde moleküler incelemeler için de kullanılabilir.
Yeni bir derlemede farklı moleküler yöntemleri değerlendiren 13 çalışma incelendi. Biyopsi materyalinden moleküler veri elde etmenin teknik olarak uygulanabilir olduğu gösterildi.
Pratik yaklaşım:
- Öncelikle histolojik tanı ve tümör yüzdesi belirlenmelidir.
- Moleküler inceleme için yeterli canlı tümör dokusu korunmalıdır.
- Biyopsinin tümördeki heterojenliği temsil etmeyebileceği unutulmamalıdır.
- Moleküler bulgular, şeffaf hücreli renal hücreli karsinom ve diğer renal neoplazilerin tanısında morfolojiyle birlikte değerlendirilmelidir.
Önemli sınırlılık: Başarılı moleküler analiz yapılabilmesi, sonucun aktif izlem veya cerrahi kararını güvenilir biçimde değiştirdiğinin kanıtı değildir. Rutin geniş panel kullanımının klinik yararı henüz yeterince doğrulanmamıştır.
FFPE Akciğer Kanserinde DNA ve RNA Sonuçları Neden Farklı Olabilir?
İki akciğer adenokarsinomu üzerinde gerçekleştirilen yeni çalışmada FFPE dokudan tüm genom dizilemesi ve RNA dizilemesi birlikte değerlendirildi.
Bir olguda EGFR p.L858R mutasyonu gösterildi. Diğer olguda ise standart DNA temelli yapısal varyant analizi EML4::ALK füzyonunu yakalayamadı.
Ek biyoinformatik incelemede düşük destekli füzyon sinyali bulundu; RNA dizilemesi ve ALK FISH sonucu bu bulguyu doğruladı.
Pratik yaklaşım:
- Negatif DNA yapısal varyant analizi, uygun koşullarda füzyonu tamamen dışlamayabilir.
- Şüpheli ancak düşük destekli füzyon çağrıları doğrudan pozitif raporlanmamalıdır.
- RNA füzyon analizi ve uygun ortogonal yöntemler tanısal güvenilirliği artırabilir.
- FFPE işleme koşulları ve nükleik asit kalitesi sonuç yorumuna dahil edilmelidir.
Bu çalışma yalnızca iki olguyu kapsadığından yöntemlerin genel duyarlılığı hakkında kesin sonuç vermez.
Beyin Biyopsisinde Raman Histolojisi ve Yapay Zekâ
İntraoperatif nöroşirürjik biyopsilerde en önemli sorunlardan biri, alınan küçük parçanın tanısal tümör dokusu içerip içermediğidir.
Yeni retrospektif çalışmada, uyarılmış Raman histolojisi (SRH) ve yapay zekâ tabanlı tümör saptama sistemi değerlendirildi.
Çalışmanın önemli bulgusu, örneğin tamamında tümör bulunmasına rağmen incelenen belirli görüntü alanında tümör hücrelerinin bulunmayabilmesiydi.
Pratik yaklaşım: Yapay zekânın negatif sınıflandırdığı bir görüntü alanı ile biyopsi örneğinin tamamının negatif olması aynı anlama gelmez.
Reaktif değişiklikler de yanlış pozitif değerlendirmeye neden olabilir. Bu nedenle görüntü alanı, örnek yeterliliği ve uzman patolog değerlendirmesi birlikte ele alınmalıdır.
Gliom Cerrahisinde Görünür Floresans Yeterli mi?
Yeni bir araştırmada, 5-ALA ilişkili floresansın spektroskopik ölçümü ile diffüz reflektans spektroskopisi birlikte kullanıldı.
Kombine yöntem, görünür floresans göstermeyen bazı tümör alanlarının saptanmasına yardımcı oldu.
Pratik yaklaşım: Optik yöntemler cerrahi sırasında örnek alınacak bölgenin belirlenmesini kolaylaştırabilir. Bununla birlikte yöntemlerin duyarlılık ve özgüllük dengesi ile klinik sonuçlara etkisi daha geniş çalışmalarda değerlendirilmelidir.
Optik yöntemle öngörülen histolojik derece, WHO'nun entegre histolojik-moleküler gliom sınıflamasının yerine geçmez.
Sonuç
Bu çalışmaların ortak mesajı, ileri tanı teknolojilerinin doğru örnekleme ve uzman değerlendirmesiyle anlam kazandığıdır.
Biyopsinin temsil gücü, moleküler testin analitik güvenilirliği ve morfolojik doğrulama birlikte değerlendirilmelidir.
Kaynaklar
- Renal kitle biyopsisinde moleküler analiz. Urologic Oncology, 2026. PMID: 42971865
- FFPE akciğer kanserinde DNA/RNA analizinin karşılaştırılması. Pathology International, 2026. PMID: 42968496
- İntraoperatif Raman histolojisi ve yapay zekâ. Neurosurgical Focus, 2026. PMID: 42967349
- Gliom cerrahisinde floresans ve reflektans spektroskopisi. Neuro-Oncology, 2026. PMID: 42969398
Daha fazlasını oku
- Moleküler Seçimin Kazancı ve Tanısal Testlerin Kör Noktaları
- Bugünün Patoloji Radarında: Moleküler Testin Rapora Dönüştüğü Yer
- H&E Kesitinden Mekânsal Biyobelirteç Atlasına
Bu yazı bireysel yorum ve eğitim amaçlıdır; tanı veya raporlama amacıyla kullanılamaz.