Son PubMed kayıtlarında farklı organlardan, moleküler olarak tanımlanmış nadir tümör serileri dikkat çekiyor. Ortak sorun, benzer morfolojilerin farklı neoplazileri temsil edebilmesi ve immünohistokimyanın her zaman kesin ayrım sağlayamaması.
1. EWSR1::HOXB8 — Pan-TRK pozitifliği neyi gösteriyor?
Yeni bildirilen iki olguda, yuvarlak ve iğsi hücreli tümörlere belirgin dallanan vasküler yapıların eşlik ettiği ve pan-TRK ekspresyonu bulunduğu gösterildi.
RNA dizilemesiyle EWSR1::HOXB8 füzyonu saptandı. Metilasyon profilleri de bu tümörlerin ayrı bir moleküler grup oluşturabileceğini destekliyor.
Pratik mesaj: Pan-TRK pozitifliği, NTRK füzyonuyla eşdeğer değildir. Özellikle morfolojik olarak sınıflandırılamayan mezenkimal neoplazilerde füzyon ortağının belirlenmesi gerekir.
Henüz çok az olgu bildirildiğinden ayrı bir tümör antitesi ve biyolojik davranışı konusunda kesin yorum yapılmamalıdır.
2. NR1D1::MAML1 — İndiferansiye sarkomlarda yeni bir olasılık
Yeni iki olguluk seri, belirgin hücresel atipi gösteren epiteloid ve kısa iğsi hücreli sarkomlarda NR1D1::MAML1 füzyonunu tanımlıyor.
Tümörlerde özgül diferansiyasyon belirteçlerinin büyük bölümü negatifken fokal sitokeratin ve CD99 ekspresyonu bulunabiliyor.
Pratik mesaj: Konvansiyonel immünohistokimya ile sınıflandırılamayan, agresif morfolojili sarkomlarda geniş RNA füzyon analizi tanısal değer sağlayabilir.
Bildirilen olguların agresif seyri dikkat çekicidir; ancak iki olgudan tüm hastalar için prognostik sonuç çıkarılamaz.
3. UTROSCT — İmmünfenotipin ötesinde füzyon çeşitliliği
Overin seks kord tümörüne benzeyen uterin tümörlerde (UTROSCT) calretinin, inhibin ve SF-1 gibi belirteçler farklı kombinasyonlarda pozitif olabilir.
Yeni moleküler seride GREB1 veya ESR1 genlerini içeren, NCOA1, NCOA2 ve NCOA3 ile ilişkili füzyonlar bildirildi.
Pratik mesaj: Seks kord benzeri morfoloji gösteren uterin neoplazilerde tek bir immünohistokimyasal belirteç yeterli değildir. Özellikle endometrial stromal ve düz kas tümörleriyle ayırıcı tanıda moleküler karakterizasyon yardımcı olabilir.
Füzyon tipinin tek başına nüks riskini belirlediği henüz kabul edilmiş değildir.
4. DEK::AFF2 — Sinonazal papilloma benzeyen karsinom
Yeni bir seri, DEK::AFF2 ilişkili nonkeratinizan skuamöz hücreli karsinomların ekzofitik veya inverted büyüme gösterebildiğini vurguluyor.
Bazı alanlarda sitolojik atipi sınırlı görünürken başka bölgelerde yüksek dereceli malignite morfolojisi bulunabiliyor. Tümörle ilişkili nötrofil infiltrasyonu da dikkat çekici olabilir.
Pratik mesaj: Özellikle alışılmadık mimari veya invazyon şüphesi içeren sinonazal papillomatöz lezyonlarda DEK::AFF2 ilişkili karsinom akılda tutulmalıdır.
p40 pozitifliği ve p16 blok pozitifliğinin bulunmaması tanıyı destekleyebilir; kesin sınıflandırmada uygun moleküler doğrulama önemlidir.
Günlük Pratikte Sonuç
Bu çalışmaların ortak mesajı, füzyon araştırmasının morfolojiden bağımsız bir tarama testi olmadığıdır.
- Önce anatomik yerleşim ve histolojik büyüme paterni değerlendirilmelidir.
- İmmünohistokimya olası diferansiyasyon yönünü belirlemelidir.
- Tanısal belirsizlik devam ettiğinde füzyon ortağını gösterebilen yöntemler tercih edilmelidir.
- Yeni tanımlanan, az olgulu moleküler grupların biyolojik davranışı konusunda temkinli olunmalıdır.
Kaynaklar
- EWSR1::HOXB8 ilişkili mezenkimal neoplaziler — Virchows Archiv, 2026. [PMID: 42965606](https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/42965606/)
- NR1D1::MAML1 ilişkili sarkomlar — Zhonghua Bing Li Xue Za Zhi, 2026. [PMID: 42967627](https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/42967627/)
- UTROSCT moleküler spektrumu — Zhonghua Bing Li Xue Za Zhi, 2026. [PMID: 42967629](https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/42967629/)
- DEK::AFF2 ilişkili sinonazal karsinom — Zhonghua Bing Li Xue Za Zhi, 2026. [PMID: 42967626](https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/42967626/)