Günün belirgin yayını olan 2026 WHO odaklı PDAC derlemesi ayrı yazıda ele alındı. Onu öne çıkaran nokta, doğrudan tümör sınıflamasına ve pankreas raporlama pratiğine seslenmesiydi.
Kalan yayınlar daha heterojen: notokordal tümörlerde tanısal bir gri alan, paragangliomada nekrozun risk işareti, biliyer atrezide serum fibrozis belirteci, meme biyopsisinde örnekleme yöntemi ve iki tedavi-seçim biyobelirteci öne çıkıyor.
BNCT ile kordoma arasındaki gri alan
Sekiz olguluk seri, benign notokordal hücreli tümör ile kordoma ölçütlerini tam karşılamayan lezyonlar için “atipik notokordal hücreli tümör” terimini öneriyor. Ortalama 2 cm olan olgularda kortikal erozyon veya sınırlı yumuşak doku uzanımı gibi kuşkulu radyolojik özellikler bulunmasına karşın belirgin sitolojik atipi ve lobüler büyüme yoktu; medyan 7,5 yıllık izlemde progresyon görülmedi.
Bu adlandırma henüz bağımsız bir WHO kategorisi değil. Küçük seri nedeniyle aşırı genellemeden kaçınılmalı; ancak multidisipliner uyumsuzluğu görünür kılıp gereksiz geniş tedaviyi önlerken yakın izleme gerekçesi sağlayabilir.
Paragangliomada nekroz raporda kaybolmamalı
Tek merkezli 103 olguluk seride nekroz nadirdi ancak metastazla belirgin ilişki gösterdi. Ek olarak 235 hastalık meta-analizde nekrotik tümörlerde metastaz oranı yaklaşık %16, kistik değişiklik gösterenlerde %4,5 bulundu; kardiyovasküler komplikasyonlar da nekrozlu grupta daha sıktı.
Nekroz tek başına malignite tanısı koydurmaz. Yine de kistik dejenerasyondan ayrılarak raporlanması, genetik ve klinik risk etmenleriyle birlikte izlem yoğunluğunu etkileyebilecek bir sinyal olabilir. Az sayıdaki nekrotik olgu, etki büyüklüğünün temkinli yorumlanmasını gerektiriyor.
Biliyer atrezide biyopsisiz fibrozis izlemi
Prospektif, keşif niteliğindeki 135 çocukluk çalışmada serum M2BPGi düzeyi histolojik fibrozis evresiyle artış gösterdi. Belirtecin ileri fibrozis için AUC değeri 0,953, siroz için 0,986 idi ve diğer noninvaziv indekslerden daha iyi performans gösterdi.
M2BPGi biyopsinin başlangıçtaki morfolojik ve biliyer hasar değerlendirmesinin yerini almaz; fakat seri izlemde biyopsi gereksinimini ve transplantasyon zamanlamasını destekleyebilir. Eşiklerin bağımsız ve çok merkezli doğrulanması gerekiyor.
Meme kor biyopsisinde hedef seçimi sonucu değiştiriyor
340 hastalık tek merkezli randomize çalışmada kontrastlı ultrason eşliğinde kor biyopsi, konvansiyonel yönteme göre daha yüksek doğruluk sağladı (%93,5’e karşı %82,4); yanlış negatiflik ve eksik tanı oranları azaldı. Biyopsi-rezeksiyon arasındaki moleküler alt tip uyumu da yükseldi.
Bu, patoloji laboratuvarına ait bir müdahale değil; ancak heterojen ve mikrokalsifikasyon içeren lezyonlarda doğru bölgenin örneklenmesinin tanı ile biyobelirteç güvenilirliğini birlikte etkilediğini gösteriyor.
Histolojik olarak negatif sınırın ötesinde TP53 sinyali
Özofagus skuamöz hücreli karsinomlu 70 hastada, tümör ve cerrahi sınırda ortak mutasyonların bulunduğu “margin-informed tumor” yaklaşımı araştırıldı. Özellikle aynı TP53 mutasyonunun iki bölgede bulunması daha kötü sonuçlarla ilişkiliydi.
Kohort küçüktü ve prospektif bölümde güven aralığı genişti. Bu nedenle moleküler sınır analizi histolojik R durumunun yerine geçemez; şimdilik postoperatif risk sınıflamasına aday, araştırma düzeyinde bir minimal rezidüel hastalık yaklaşımıdır.
Lenf nodu oranı adjuvan tedavi göstergesi olabilir mi?
Radikal gastrektomi uygulanmış 2.748 hastalık retrospektif kohortta, nedensel makine öğrenmesi modeli lenf nodu oranını adjuvan kemoterapi yararının başlıca belirleyicisi olarak saptadı. Evre II–III alt grubunda yüksek oran (>0,25) tedavi yararıyla ilişkilendirilirken düşük oranda (<0,1) yarar görülmedi ve olası zarar sinyali oluştu.
Sonuçlar retrospektif modelleme ve eşleştirmeye dayandığından tedaviyi değiştirmek için yeterli değil. Patoloji açısından daha yakın mesaj, incelenen ve metastatik nod sayılarının eksiksiz raporlanmasının yalnızca evreleme değil, gelecekteki prediktif modeller için de kritik olduğudur.
Kaynaklar
- Atipik notokordal hücreli tümörler — PMID: 42631851
- Paragangliomada nekroz, metastaz ve kardiyovasküler risk — PMID: 42629471
- Biliyer atrezide serum M2BPGi ve histolojik fibrozis — PMID: 42632410
- Meme lezyonlarında kontrastlı ultrason eşliğinde kor biyopsi — PMID: 42632761
- Özofagus skuamöz hücreli karsinomunda moleküler cerrahi sınır — PMID: 42631685
- Mide kanserinde lenf nodu oranı ve adjuvan kemoterapi yararı — PMID: 42631885