HGBCL, NOS: Morfolojiye Dayalı Bir Tanının Zor Sınırları
High-grade B-cell lymphoma, NOS (HGBCL, NOS), hematopatolojide tanısal olarak en kaygan alanlardan biri. Tanım basit gibi görünür: Burkitt lenfoma ile DLBCL arasında kalan, yüksek dereceli morfoloji gösteren agresif B hücreli lenfoma.
Ama pratikte soru şu:
Gerçekten ayrı ve tekrarlanabilir bir tanı kategorisinden mi bahsediyoruz, yoksa morfolojik olarak “yüksek dereceli” gördüğümüz heterojen bir grup mu?
Bu çalışma tam da bu soruya odaklanıyor.
Çalışmanın Kısa Hikâyesi
LLMPP grubu, HGBCL, NOS tanısıyla gönderilmiş 92 olguyu deneyimli hematopatologlardan oluşan bir panelle yeniden değerlendirmiş.
Yani deneyimli merkezlerden “HGBCL, NOS” olarak gelen olguların yarısından fazlası, merkezi panel sonrası bu kategoride kalmamış.
Sorun Nerede?
HGBCL, NOS tanısı büyük ölçüde morfolojiye yaslanıyor.
Klasik olarak iki ana görünümden bahsediliyor:
- DLBCL ile Burkitt lenfoma arasında intermediate morfoloji
- Blastoid morfoloji
Ama bu ayrım her zaman kolay değil.
Çalışmada özellikle şu sorunlar vurgulanıyor:
- Orta boy hücreli görünüm, kötü fiksasyon veya kesit kalitesiyle taklit edilebiliyor.
- DLBCL’deki küçük centroblastik/immunoblastik hücreler HGBCL gibi algılanabiliyor.
- Burkitt lenfoma ile sınır bazı olgularda zorlaşıyor.
- Blastoid görünümün panelde aynı şekilde korunması her zaman mümkün olmuyor.
- “Starry sky” paterni tanı koydurucu veya güvenilir ayırıcı bir bulgu gibi görünmüyor.
İlginç Nokta: Morfoloji Tam Tutmasa da Biyoloji Kötü
Çalışmanın en önemli tarafı sadece “patologlar anlaşamıyor” demesi değil.
Asıl ilginç nokta şu:
Başlangıçta HGBCL, NOS olarak gönderilen olgular, biyolojik olarak gerçekten daha agresif özelliklerle zenginleşmiş bir grup gibi duruyor.
Morfoloji, kötü biyolojiyi sezdirebiliyor; fakat HGBCL, NOS’u net ve ayrı bir kategori olarak güvenilir biçimde ayıramıyor.
HGBCL, NOS Gerçek Bir Antite mi?
Yazarların yorumu oldukça net:
Mevcut haliyle HGBCL, NOS, iyi tanımlanmış ayrı bir klinikopatolojik antite gibi görünmüyor.
Daha çok:
- agresif biyolojiye işaret eden,
- morfolojik olarak yüksek dereceli görünen,
- ama moleküler olarak heterojen,
- gözlemciler arası uyumu düşük
bir kategori gibi duruyor.
Bu nedenle gelecekte bu grup için yalnızca morfoloji değil, daha objektif biyolojik belirteçler gerekebilir.
Özellikle dark zone signature (DZsig) gibi moleküler özellikler, morfolojiden daha sağlam ayrım sağlayabilir.
Benim Aklımda Kalan
Bu makaleden benim aklımda kalan cümle şu olurdu:
HGBCL, NOS tanısı, mikroskopta hissedilen yüksek dereceli biyolojiyi yakalıyor olabilir; ama bu hissin tanısal kategori olarak tekrarlanabilirliği zayıf.
Bu nedenle HGBCL, NOS belki de gelecekte bugünkü halinden farklı bir yere evrilecek.
Morfolojik bir “ara kutu” olmaktan çıkıp, daha objektif moleküler veya biyolojik alt gruplarla yeniden tanımlanabilir.
Sonuç
HGBCL, NOS, patolog için zor bir tanı kategorisi olmaya devam ediyor.
Bu çalışma bize üç şeyi hatırlatıyor:
- Morfolojik tanımın gözlemciler arası uyumu düşük.
- Bu morfoloji yine de agresif biyolojik özelliklerle ilişkili olabilir.
- Gelecekte bu alanı daha iyi tanımlamak için morfolojiden çok, objektif moleküler belirteçlere ihtiyaç var.
Kısaca:
HGBCL, NOS bugün için önemli bir uyarı kategorisi;
ama tek başına morfolojiyle sağlam bir biyolojik antite gibi davranmak zor.
Çalışmaya buradan bakabilrisiniz: DOI: 10.1097/PAS.0000000000002565