Bugünün Patoloji Notu: Dijital Patoloji ve Biyobelirteçler Öne Çıkıyor
29 Haziran 2026 PubMed taramasında klinik pratiği hemen değiştirecek net bir yeni sınıflama/kılavuz kaydı sınırlıydı; en yüksek sinyal, dijital patolojiyle biyobelirteç keşfi ve moleküler raporlamayı etkileyebilecek çalışmalarda toplandı.
-
Kolorektal kanserde H&E’den uzamsal biyobelirteç keşfi
Patolog için önemi: Rutin lam görüntüsünden MSI, BRAF/TP53 durumu, prognoz ve kemoterapi yararı gibi karar noktalarına yaklaşmayı hedefleyen büyük ölçekli, yorumlanabilir AI modeli.
Kısa çıkarım: PathPrism, 11 kohortta yaklaşık 7.000 kolorektal kanser hastasında uzamsal doku mimarisini klinik ve moleküler çıktılarla ilişkilendiriyor; henüz rutin karar algoritması değil, ama dijital patolojide “yorumlanabilir biyobelirteç” yönünü güçlendiriyor.
PubMed: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/42276049/ -
Aktif izlem adayı prostat kanserinde AI ile Gleason grade group yükselme riski
Patolog için önemi: Prostat biyopsilerinde aktif izlem kararı verilirken morfolojik riskin daha ince ayrıştırılması gündeme gelebilir.
Kısa çıkarım: Dijital patoloji kaynaklı AI-GUR risk skoru, Gleason grade group reclassification/upgrading riskini öngörmeyi amaçlıyor; pratikte kullanılmadan önce merkezler arası validasyon ve iş akışı entegrasyonu kritik.
PubMed: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/42299723/ -
HER2-low ve HER2-ultralow meme kanseri raporlaması
Patolog için önemi: “HER2-negatif” raporlamanın artık tedaviye erişimi etkileyebilecek daha ayrıntılı alt kategorilere ayrılması gerekiyor.
Kısa çıkarım: Konsensus önerileri, HER2-low ve ultralow ayrımında IHC duyarlılığı, rapor dili ve kalite güvencesinin önemini vurguluyor; özellikle trastuzumab derukstekan gibi ADC seçenekleri nedeniyle metastatik meme kanseri raporlamasında pratik etkisi yüksek.
PubMed: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41167529/ -
Romatoid artritte sinovyal makrofajlar ve CCL17, multiplex IHK ile değerlendirme
Patolog için önemi: Multiplex IHK’nin inflamatuvar hastalıklarda hücresel mikroçevreyi çözümleme kapasitesini gösteren, daha çok translasyonel değerde bir kayıt.
Kısa çıkarım: Özet yok; başlık ve anahtar kelimelere göre CCL17/CCR4 ekseni sinovyal makrofaj biyolojisiyle ilişkilendiriliyor. Klinik tanı pratiğine doğrudan etkisi bugün için sınırlı.
PubMed: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/42272094/
Kapanış Notu
Bugünün yüksek sinyalli teması, klasik morfolojinin yerini almak değil; H&E, IHK ve moleküler veriyi daha ölçülebilir, tedaviyle ilişkili ve raporlanabilir biyobelirteçlere dönüştürmek.