2026 geriye dönük taramasının en belirgin sınıflama yayını olan WHO Yumuşak Doku ve Kemik Tümörleri 6. baskısı ayrı bir mini-incelemede ele alındı. Bu ikinci yazı, antite tanımlamaktan çok tanısal karar, raporlama standardı ve yardımcı test kullanımını doğrudan etkileyen yayınlara odaklanıyor.
Öne çıkan çalışmalar; prostat intraduktal karsinomunda ortak GUPS–ISUP dili, baş-boyun tümörlerinde ICCR raporlama güncellemesi, interstisyel pnömonilerde yeni multidisipliner çerçeve, tanısal hata azaltma önerileri, organlara göre değişen HER2 değerlendirmesi, endometriumda p53–TP53 uyumsuzluğu ve pankreatobilier küçük örneklerde NGS'nin tamamlayıcı değerini kapsıyor.
Prostat IDCP için ortak GUPS–ISUP dili
Ortak uzman görüşü, intraduktal prostat karsinomu ve atipik intraduktal proliferasyon için iki büyük üropatoloji topluluğu arasındaki önceki farklılıkları azaltmayı amaçlıyor.
Pratik mesajlar:
- IDCP tanısı yerleşik morfolojik ölçütlere dayanmalı; invaziv karsinom ayrımının güç olduğu olgularda bazal hücre immünohistokimyası kullanılmalıdır.
- “Atipik intraduktal proliferasyon” terimi, IDCP lehine olmakla birlikte ölçütleri tam karşılamayan proliferasyonlarla sınırlandırılmalıdır.
- İnvaziv prostat karsinomuyla birlikte bulunan IDCP genel olarak Gleason derecelemesine dahil edilir.
- Saf IDCP ve IDCP şüpheli atipik intraduktal proliferasyon derecelendirilmemelidir.
- Saf IDCP veya yalnız Gleason patern 3 ile birliktelik gibi seyrek senaryolarda uzman görüşü ve multidisipliner değerlendirme düşünülmelidir.
Bu belge, tanı kadar klinisyenle kurulacak raporlama dilini de standardize ediyor.
Baş-boyun tümörlerinde ICCR ikinci baskı veri setleri
ICCR güncellemesi; farklı baş-boyun bölgeleri, boyun diseksiyonları, mukozal melanomlar ve odontojenik maligniteler için veri setlerini güncel WHO sınıflamasıyla uyumlu hale getiriyor. En önemli yapısal katkı, prognoz ve hasta sınıflandırması için gerekli çekirdek öğeler ile destekleyici öğelerin daha açık ayrılmasıdır.
Patoloji laboratuvarları açısından bu yayın, yerel sinoptik rapor şablonlarının ikinci baskı veri setleriyle karşılaştırılması gerektiğini gösteriyor.
İnterstisyel pnömonilerde tanısal güven rapora giriyor
ATS/ERS güncellemesi, çerçeveyi yalnız idiopatik interstisyel pnömonilerden çıkararak sekonder nedenleri daha belirgin biçimde kapsıyor. Fibrotik ve fibrotik olmayan interstisyel bozukluklar ile alveoler dolum bozuklukları ayrılıyor; bronşiyolosentrik interstisyel pnömoni gibi ek paternler tanımlanıyor.
Patolog için iki önemli sonuç var:
- Biyopsi raporu yalnız paterni adlandırmamalı; sekonder nedeni düşündüren bulguları ve tanısal güven düzeyini de aktarmalıdır.
- Kriyobiyopsinin olanakları ve sınırlılıkları örnek özelinde belirtilmeli, sonuç multidisipliner bağlamda yorumlanmalıdır.
Tanısal hata azaltma: vaka inceleme süreçleri gerekli
CAP ve anatomik patoloji eğitim yöneticilerinin güncel kılavuzu, yorumlayıcı hataları saptamak ve düzeltmek için yapılandırılmış vaka inceleme süreçlerinin uygulanmasını öneriyor. Özet, kanıt temelli güçlü öneriler ile iyi uygulama bildirimleri bulunduğunu gösteriyor; ancak bunların operasyonel ayrıntıları için tam kılavuz metni görülmelidir.
Buradaki pratik sinyal, ikinci görüşün yalnız kişisel tercih değil, risk düzeyine göre tanımlanmış bir kalite sistemi bileşeni olarak ele alınmasıdır.
HER2 için tek bir evrensel skor yok
CAP biyobelirteç ekibinin organ sistemlerine göre HER2 rehberi; test endikasyonlarının, skorlamanın ve raporlama dilinin tüm solid tümörlerde aynı olmadığını vurguluyor. Meme ve üst gastrointestinal sistemden taşınan ölçütler, her organ için otomatik olarak eşdeğer kabul edilmemelidir.
Raporlama açısından:
- Kullanılan skor sistemi ve organ bağlamı açıkça yazılmalıdır.
- İmmünohistokimya ile in situ hibridizasyonun ilişkisi tümör tipine göre kurulmalıdır.
- Hedefe yönelik tedavi uygunluğu belirlenirken güncel organ-spesifik eşikler esas alınmalıdır.
- Elektronik rapor şablonları farklı HER2 algoritmalarını desteklemelidir.
Endometriumda p53 immünohistokimyası ile TP53 mutasyonu ayrışabilir
Popülasyon temelli çalışma, p53 immünohistokimyası ile TP53 dizilemesinin genel olarak uyumlu olduğunu; uyumsuz vakalarda boyalı lamın yeniden incelenmesinin subklonal anormal paternleri ortaya çıkarabildiğini gösteriyor.
Bununla birlikte, morfolojik olarak düşük dereceli ve p53 immünohistokimyası yabanıl tip görünen bazı tümörlerde TP53 mutasyonu saptanabiliyor. Yazarlar bu olguların moleküler sınıflandırmasını dikkatle ele alıyor ve yalnız TP53 mutasyonuna dayanarak, diğer olumsuz patolojik faktörler yokken tedavi yoğunlaştırılmaması gerektiğini belirtiyor. Bu yaklaşım çalışma düzeyinde bir öneridir; uzun dönem sonuçlarla doğrulanmalıdır.
Pankreatobilier küçük örneklerde NGS: güçlü tamamlayıcı, değişken örnek yeterliliği
Prospektif çalışma, tanımlanması güç pankreatobilier sitoloji ve küçük biyopsilerde hedefli NGS'nin tümör tanısını destekleyebildiğini, tedaviye yön verebilecek değişiklikleri gösterebildiğini ve bazı olgularda olası kalıtsal yatkınlık şüphesi oluşturabildiğini bildiriyor.
Ancak örneklerin anlamlı bir bölümü analiz edilememiştir. Ayrı toplama ve uygun saklama koşullarının başarımı artırması, moleküler test planının preparasyon sonrasında değil örnek alınırken başlaması gerektiğini gösteriyor. NGS burada morfolojinin yerine geçmez; yetersiz duyarlılığı olan küçük örnek değerlendirmesini tamamlar.
Geri taramanın ortak mesajı
Bu yayınların ortak yönü yeni test sayısını artırmak değil, testi doğru bağlamda istemek ve sonucu standart bir rapor diliyle aktarmaktır. Uzlaşı belgeleri terminolojiyi daraltırken, moleküler çalışmalar immünohistokimya ile genotip arasındaki uyumsuzlukların klinik kararı etkileyebileceğini gösteriyor.
Kaynaklar
- GUPS–ISUP recommendations on intraductal carcinoma of the prostate. PMID: 41384645. PubMed
- ICCR second-edition head and neck tumour reporting data sets. PMID: 41321292. PubMed
- 2025 ATS/ERS interstitial pneumonia classification update. PMID: 42249728. PubMed
- CAP interpretive diagnostic error reduction guideline update. PMID: 42203216. PubMed
- HER2 assessment by organ systems. PMID: 42320885. PubMed
- p53 immunohistochemistry and TP53 molecular testing in endometrial carcinoma. PMID: 41171033. PubMed
- Targeted NGS in indeterminate pancreaticobiliary cytology and small biopsies. PMID: 42056264. PubMed
Bu yazı güncel literatürün kısa bir değerlendirmesidir; tıbbi öneri niteliği taşımaz.