13 Ekim 2026: Hi-C, FISH’in kör noktalarını ve lenfoma sınıfını görünür kılıyor

Günün öne çıkan rbcDNA çalışması ayrı yazıda ele alındı; o çalışma kan temelli erken kanser saptamaya odaklanırken, burada kalan yayınlar doğrudan doku tanısı, örnek yeterliliği ve moleküler sınıflandırma pratiğine temas ediyor.

En güçlü sinyal, büyük B-hücreli lenfomada Hi-C dizilemenin FISH’in kaçırdığı yeniden düzenlenmeleri ve olası yeniden sınıflandırmaları ortaya çıkarması. Buna mediastinal kriyobiyopsinin tanısal verimi, renal onkositik tümörlerde ZEB1/CK7, fertilite koruyucu endometrium tedavisinde moleküler-morfolojik risk, tedavi ilişkili miyeloid neoplazilerde germline zemin ve genital sistem alveoler soft part sarkomunun ayırıcı tanısı eşlik ediyor.

Büyük B-hücreli lenfomada tek testle genom çapında yeniden düzenlenme

FFPE dokulu 159 DLBCL olgusunda uygulanan Hi-C dizileme, MYC, BCL2 ve/veya BCL6 ile ilişkili 102 yeniden düzenlenmeyi 92 hastada gösterdi; bunların 25’i FISH ile saptanmamıştı. FISH-negatifliğin nedenleri arasında kriptik kırılma noktaları, karmaşık veya zayıf sinyaller, düşük pozitif hücre oranı ve fiksasyon sorunları yer aldı.

Daha çarpıcı olarak, 20 hastada, yani kohortun yaklaşık sekizde birinde, başka lenfoma tiplerini düşündüren 22 yeniden düzenlenme bulundu. CCND1 yeniden düzenlenmeleri bazı olguların mantle hücreli lenfoma olarak yeniden değerlendirilmesine yol açabilecek nitelikteydi.

Pratik mesaj: Hi-C, hedefe göre ayrı problar seçmek yerine yeniden düzenlenmeleri genom çapında ve füzyon partneriyle birlikte tarayabilir. Tek merkezli kohort ve yeni teknoloji niteliği nedeniyle FISH’in rutin yerini hemen almaz; ancak uyumsuz morfoloji-İHK-FISH olgularında ve kapsamlı moleküler iş akışlarında güçlü bir tamamlayıcı adaydır.

Mediastinal lenf nodunda mimari gerekiyorsa kriyobiyopsi öne çıkıyor

Yirmi dört çalışma, 2.182 hasta, 33 merkez ve beş randomize çalışmayı kapsayan meta-analizde EBUS eşliğinde mediastinal kriyobiyopsinin toplam tanısal verimi yüzde 90,8; EBUS-TBNA’nınki yüzde 74,5 idi. Fark özellikle lenfoma ve benign mediastinal hastalıklarda belirgindi; kriyobiyopsi, TBNA’nın başarısız olduğu yaklaşık her beş hastadan birinde tanıyı kurtardı.

Pratik mesaj: Doku mimarisi, geniş İHK paneli veya moleküler çalışma gerektiren lenfoma ve granülomatöz hastalık şüphesinde daha büyük, korunmuş örnek patoloji laboratuvarının tanısal kapasitesini artırabilir. Meta-analiz farklı merkez ve protokolleri birleştirdiği için sonuç, her olguda TBNA’nın yerine geçmekten çok seçici kullanımın gerekçesidir.

Renal onkositoma-kromofob RHK ayrımında ZEB1 ve CK7

İki yüz elli bir renal epitelyal tümörü içeren çalışmada renal onkositomalar belirgin ZEB1 ekspresyonu gösterirken kromofob renal hücreli karsinomlarda ZEB1 saptanmadı. CK7 ters yönde davrandı; iki belirtecin birlikte kullanımı yüzde 95,5 sınıflandırma doğruluğu sağladı.

Pratik mesaj: Küçük biyopside ZEB1-pozitif/CK7-düşük profil onkositomayı, ZEB1-negatif/CK7-yüksek profil kromofob RHK’yi destekleyebilir. Ancak çalışma doku mikrodizilerine dayanıyor ve genişleyen onkositik renal neoplazi spektrumundan yalnız bir EVT içeriyor; panel, morfoloji ve güncel moleküler sınıflandırmanın yerine geçmemeli.

Fertilite koruyucu endometrium tedavisinde yalnız tanı değil, biyoloji de rapora giriyor

Endometrial atipik hiperplazili 125 ve derece 1 endometrioid karsinomlu 36 hastanın retrospektif değerlendirmesinde moleküler sınıflama tam yanıt olasılığını ayırdı. Yaygın veya büyük lezyon, proliferatif arka plan, papiller yapı ve skuamöz metaplazi daha düşük yanıtla; morüler metaplazi ile yüksek ER/PR ekspresyonu daha yüksek yanıtla ilişkiliydi. MMR kaybı ve skuamöz metaplazi nüksün bağımsız öngördürücüleri oldu.

Pratik mesaj: Fertilite koruyucu tedavi öncesi örneklerde tanısal kategoriye ek olarak lezyon yaygınlığı, morfolojik patern, ER/PR ve uygun moleküler sınıflama klinik risk görüşmesini güçlendirebilir. POLE-mutant ve p53-anormal grupların çok küçük olması ve retrospektif tasarım, alt tipler için kesin karar eşikleri koymayı engelliyor.

Tedavi ilişkili miyeloid neoplazilerde germline zemin sınıflamayı etkileyebilir

Yüz tedavi ilişkili miyeloid neoplazinin genomik analizinde hastaların yaklaşık üçte birinde germline varyant bulundu. Kanser yatkınlık genlerini taşıyan grup TP53 mutasyonu, kompleks karyotip ve kötü prognozla; miyeloid hastalıkla ilişkili germline varyantı olan veya saptanabilir germline varyantı bulunmayan gruplar ise farklı mutasyon örüntüleri ve daha iyi sonuçlarla ilişkiliydi.

Pratik mesaj: “Tedavi ilişkili” etiketi tek başına biyolojiyi açıklamıyor; uygun hastada germline değerlendirme sınıflama, risk katmanlama, aile danışmanlığı ve izlem stratejisini değiştirebilir. Sonuçlar 100 olguluk ve farklı dizileme yöntemleri kullanılan bir kohorttan geldiği için daha geniş doğrulama gerektiriyor.

Genital sistem alveoler soft part sarkomunda klasik alveoler patern seyrek olabilir

Yirmi altı olguluk seride tümörlerin 22’si uterusta, üçü vajende ve biri geniş ligamandaydı. Klasik psödoalveoler mimari nadirdi; diffüz tabakalar ve solid yuvalar baskındı. Tüm olgular güçlü nükleer TFE3 ekspresyonu gösterdi ve test edilen 21 tümörde TFE3 yeniden düzenlenmesi veya ASPSCR1::TFE3 füzyonu doğrulandı. ER ve PR ekspresyonunun sık olması ek bir tuzak oluşturdu.

Pratik mesaj: Genç bir hastada uterin epiteloid/yuvarlak hücreli tümör, özellikle PEComa ile karışıyorsa klasik alveoler paternin yokluğu ASPS’yi dışlamamalı; TFE3 immünohistokimyası moleküler doğrulamaya yön vermeli. Uterin olguların izlemde daha iyi görünmesi ilginç, fakat takip süresi ve vajinal olgu sayısı kesin prognostik ayrım için yetersiz.

Kaynaklar

• Application of Hi-C sequencing to detect oncogene rearrangements for diagnosis and treatment of large B-cell lymphoma. PMID: 42308239. PubMed
• Comparison of diagnostic yield of EBUS-guided transbronchial mediastinal cryobiopsy versus EBUS-TBNA: A systematic review and meta-analysis. PMID: 42868651. PubMed
• Complementary Diagnostic Value of ZEB1 and CK7 in Renal Oncocytoma and Chromophobe Renal Cell Carcinoma. PMID: 42866914. PubMed
• Molecular and Clinicopathological Characteristics Predict Fertility-Sparing Treatment Outcomes in Endometrial Atypical Hyperplasia and Endometrioid Endometrial Cancer. PMID: 42865158. PubMed
• Germ line landscape stratification defines distinct molecular and prognostic groups in therapy-related myeloid neoplasms. PMID: 42431630. PubMed
• Alveolar soft part sarcoma of the female genital tract: a clinicopathological and molecular genetic study of 26 cases. PMID: 42865218. PubMed